درباره واژه های اهورایی و اهریمنی (قطب های دوگانه واژه شناسی در گویش لارستانی)

شواهد زبان شناسی تاریخی حاکی از کاربرد دو نوع واژه در آثار کتبی و نمودهای شفاهی زبانی عامه (انتقال یافته به طریق شفاهی)، به جامانده از مردمان جهان کهن است؛ واژه های مذکور خاص جهان نیکی و جهان بدی بوده و در زبان های باستان و میانه وجود داشته و به طریق شفاهی به دوره نو نیز انتقال یافته اند. نظریه کاربرد واژگان دو قطبی برای آن چه به اهورامزدا و اهریمن وابسته بوده، از دیرگاه در اندیشه زبان شناسان اوستاپژوه مطرح بوده و از دیدگاه های مختلفی قابل بررسی است. مردم شناسی و انسان شناسی در زمره این رویکردها هستند. در پژوهش حاضر، با هدف پیوند برخی واژه های دو قطبی با اندیشه های فردی و اجتماعی، به مطالعه سرنمون های وابسته به حیوانات، گیاهان و انسان در گویش لارستانی پرداخته شده است. این واژگان در طول تاریخ، برای مدلول های خاصی، مبتنی بر نگرش های دینی و فرهنگی و اجتماعی قوم برگزیده شده اند. کاربرد این عناصر زبانی ریشه در ثنویت دینی و موارد دیگری داشته و کمتر شناخته شده اند. در پژوهش حاضر با روش تلفیقی میدانی اسنادی از نوع کتابخانه ای، این نوع واژگان در گویش لارستانی بررسی شده است. یافته های تحقیق نشان می دهد که انتخاب یک واژه مناسب برای مدلول خاص، در فرهنگ های پیش از اسلام، به ویژه زرتشتی، متاثر از عوامل متعددی از جمله دین، عاطفه و احساس، جنسیت، عامیانه پنداری و مانند آن بوده که در دو حوزه فردی و جمعی قابل دسته بندی هستند. این واژگان گاه نشان دار و گاه بی نشان هستند؛ گاهی نیز متناظر دارند و گاه بی متناظر به کاررفته اند.

کلیدواژه ها:

واژه شناسی ، تقابل های دوگانه ، انسان ، جهان ، گویش لارستانی