<span lang="AR-IQ">اعتبارسنجی <span lang="AR-IQ">دیدگاه های فلاسفه مسلمان درباره حدوث و قدم نفس، و انطباق آن با قرآن و روایات

این پژوهش با هدف اعتبارسنجی دیدگاه های فلاسفه مسلمان درباره «حدوث و قدم نفس» و سنجش میزان انطباق آن با آیات قرآن و روایات انجام شده است. روش تحقیق، تحلیلی-توصیفی و مبتنی بر مطالعه کتابخانه ای آثار فلاسفه اسلامی و متون تفسیری و روایی است. یافته ها نشان می دهد که دیدگاه قدم نفس (مانند نظریه افلاطون و قطب الدین شیرازی) و نیز دیدگاه حدوث روحانی (ابن سینا و سهروردی) با چالش های عقلی و ناسازگاری های نقلی مواجه هستند. در مقابل، نظریه «جسمانیه الحدوث و روحانیه البقاء» ملاصدرا، که براساس اصول حکمت متعالیه مانند حرکت جوهری و تشکیک وجود بنا شده، توانسته است با تبیین تدریجی بودن خلقت نفس و تفسیر تاویلی از نصوص دینی ظاهرا متعارض، سازگاری بهتری بین عقل و نقل ایجاد کند. نتیجه آنکه، این نظریه به عنوان دیدگاهی جامع، قادر به حل تعارض های ظاهری و ارائه تصویری هماهنگ از پیدایش نفس در چارچوب مبانی اسلامی است.

کلیدواژه ها:

حدوث نفس ، قدم نفس ، ملاصدرا ، حکمت متعالیه ، حرکت جوهری ، قرآن ، روایات ، عقل و نقل