چالش های حقوقی و جرم شناسی دیپ فیک ها در رسانه های دیجیتال

هدف: این پژوهش با هدف تحلیل چالش های حقوقی و جرم شناختی ناشی از فناوری دیپ فیک در رسانه های دیجیتال، بررسی ظرفیت و خلاهای نظام کیفری ایران در مواجهه با جرایم مبتنی بر این فناوری و تبیین تاثیر آن بر الگوهای بزه کاری، بزه دیدگی و سیاست کیفری انجام شده است.روش: پژوهش حاضر از نوع توصیفی تحلیلی و با رویکرد تطبیقی است. داده ها به شیوه کتابخانه ای و با بررسی قوانین داخلی و خارجی، منابع حقوقی و علمی، اسناد بین المللی و برخی رویه های قضایی گردآوری و تحلیل شده اند. همچنین، آثار دیپ فیک بر بزه کاری و بزه دیدگی با استفاده از برخی نظریه های جرم شناختی معاصر بررسی شده است.یافته ها: یافته ها نشان می دهد که مقررات کیفری ایران، به ویژه قانون جرایم رایانه ای، تنها بخشی از رفتارهای مجرمانه مرتبط با دیپ فیک را پوشش می دهد. فقدان تعریف و جرم انگاری اختصاصی، دشواری انتساب مسئولیت کیفری، احراز اصالت ادله دیجیتال، مسئولیت پلتفرم ها و ماهیت فرامرزی جرایم، از مهم ترین چالش های حقوقی هستند. از منظر جرم شناختی نیز کاهش هزینه ارتکاب، افزایش گمنامی، گسترش بزه دیدگی و دشواری پیشگیری، الگوهای سنتی بزه کاری و بزه دیدگی را دستخوش تحول کرده است.نتیجه گیری: مقابله موثر با دیپ فیک، فقط از طریق جرم انگاری امکان پذیر نیست و مستلزم رویکردی چندبعدی شامل اصلاح مقررات، توسعه فناوری های تشخیص، ارتقای سواد رسانه ای، تخصصی سازی احراز اصالت ادله، تنظیمگری پلتفرم ها و تقویت همکاری های بین المللی است.

کلیدواژه ها:

دیپ فیک ، رسانه مصنوعی ، پسا حقیقت ، چارچوب حقوقی ، تبیین جرم شناسی