دوگانگی توسعه و محرومیت: واکاوی ابرچالش ها و ابرفرصت های سلامت در جنوب شرق ایران در دهه پیش رو

زمینه و هدف: جنوب شرق ایران در آستانه دهه ای سرنوشت ساز قرار دارد. این منطقه، شامل سیستان و بلوچستان و بخش هایی از کرمان و هرمزگان، با وجود منابع طبیعی، تنوع فرهنگی و موقعیت ژئوپلیتیک کم نظیر، با ابرچالش ها و فرصت های خاص و بی نظیری مواجه است. هدف مطالعه، تحلیل هم زمان این تهدیدها و فرصت ها و استخراج ابرچالش ها و ابرفرصت های راهبردی برای عبور از دوگانگی توسعه و محرومیت است. روش ها: این پژوهش به صورت تلفیقی انجام شد. ابتدا مرور نظام مند منابع علمی، اسناد بالادستی و گزارش های رسمی مرتبط با جنوب شرق کشور صورت گرفت. سپس ۴۳ مصاحبه نیمه ساختاریافته با خبرگان ملی، استانی و شهرستانی به شیوه نمونه گیری هدفمند انجام و داده ها با تحلیل محتوای کیفی کدگذاری و تحلیل شدند. در نهایت، با سنتز کیفی، یافته های اسنادی و میدانی تلفیق شد.یافته ها: نتایج نشان داد ابرچالش های منطقه شامل بحران مزمن آب، نابرابری زیرساختی و اقتصادی، شکنندگی نظام های سلامت و آموزش، ضعف حکمرانی یکپارچه منطقه ای، مهاجرت نخبگان و گسترش آسیب های اجتماعی است. در مقابل، موقعیت در کریدورهای تجاری، توسعه سواحل مکران و اقتصاد دریامحور، انرژی های تجدیدپذیر، ظرفیت معدنی و سرمایه انسانی جوان به عنوان ابرفرصت های کلیدی شناسایی شد.نتیجه گیری: این مقاله با رویکردی تحلیلی و آینده نگر نشان می دهد پیوند پروژه های کلان اقتصادی با پیوست های سلامت و اجتماعی، تقویت حکمرانی منطقه ای و نگهداشت نیروی انسانی متخصص، کلید عبور هوشمندانه و سلامت محور از شکاف توسعه و محرومیت و ورود جنوب شرق ایران به مسیر توسعه پایدار است.

کلیدواژه ها:

سلامت ، توسعه پایدار ، ایران