مقایسه و تطبیق عشق از منظر ملاصدرا و فروم (با تکیه بر اسفار اربعه و هنر عشق ورزیدن)

عشق یکی از مباحث اساسی در روان شناسی اجتماعی و از تاثیرگذارترین مقولات در زندگی انسان است؛ بنابراین، شناخت و تحلیل آن می تواند در سرنوشت انسان و ابعاد زندگی او نقش مهمی را ایفا کند. فروم و ملاصدرا نیز همانند بسیاری از اندیشمندان دیگر به این مسئله پرداخته اند. این نوشتار به برخی مسائل بنیادین و نظری درباره عشق از نگاه این دو اندیشمند پرداخته و شباهت ها و تفاوت های این دو دیدگاه را در باب تعریف عشق، هدف عشق ورزیدن، چگونگی سریان عشق، خصوصیات عشق، انواع عشق، مراتب طولی یا عرضی عشق، عشق زمینی، نسبت عشق به خود با دیگرخواهی، نسبت عشق به خود با خودخواهی و عشق به خدا بیان کرده است. پس از بررسی مباحث نظری پیرامون عشق از دید این دو اندیشمند، این نتیجه به دست می آید که گرچه نقاط اشتراک بسیاری را در تحلیل انسان از منظر ملاصدرا به عنوان یک فیلسوف و فروم به عنوان یک روان شناس می توان یافت، اما بررسی دقیق نشان می دهد که دستگاه فکری ملاصدرا به عنوان یک فیلسوف دینی درباره مسئله عشق، نسبت به فروم به عنوان یک روان شناس غیردینی، منسجم تر و انسان گرایانه تر است.

کلیدواژه ها:

عشق ، ملاصدرا ، اریک فروم ، فلسفه ، روان شناسی