ارزیابی اثر انطباق شخص-محیط بر رضایت از زندگی سالمندان با میانجی گری ابعاد حس جمعی (محدوده موردمطالعه: محله زعفرانیه تبریز)

بیان مسئله: با توجه به پدیده رشد سریع جمعیت سالمند در مناطق شهری و نقش حیاتی محیط سکونت بر کیفیت زندگی سالمندان و تاثیر کلیدی رضایت آنها بر سلامت روانی جامعه، مطالعه میزان تاثیر انطباق شخص- محیط بر رضایت سالمندان ضرورت دارد. هدف: ارزیابی رضایتمندی سالمندان با تحلیل رابطه و اثرگذاری نظریه انطباق شخص-محیط و الگوهای فعالیت-سفر با میانجی گری ابعاد حس جمعی است. روش: مطالعه حاضر در دسته مطالعات توصیفی-تحلیلی قرار دارد. جامعه موردمطالعه، سالمندان مقیم محله زعفرانیه تبریز هستند. داده ها از طریق ابزار پرسشنامه جمع آوری گردیده که شامل ۱۵۲ نمونه است. پایایی پرسشنامه با ضریب آلفای کرونباخ ۷۵۴/۰ تایید و به منظور تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS۲۶، آزمون های همبستگی و رگرسیون چندمتغیره بر روی متغیرها اعمال گردید. یافته ها: تحلیل داده ها نشان داد احساس جمعی و ویژگی های شخصی-محیطی به ترتیب با ضرایب ۹۱۵/۰ و ۷۵۵/۰ نقش مهمی در پیش بینی رضایت سالمندان دارند. این دو متغیر علاوه بر تاثیر مستقیم از طریق تقویت حس جمعی به طور غیرمستقیم نیز بر رضایت اثر گذار هستند که اثر مستقیم ویژگی های شخصی (۶۰۵/۰) و اثر غیرمستقیم ویژگی های محیطی (۷۴۲/۰) حائز اهمیت فراوان می باشند. الگوی فعالیت-سفر نیز به طور غیرمستقیم و از طریق بعد مکانی حس جمعی (۱۸۱/۰) اثر مثبت بر رضایت دارد. در کل سالمندان احساس تعلق بالاتری از بعد مکانی گزارش کردند. نتیجه­ گیری: مجموع اثرات مستقیم و غیرمستقیم متغیرها نشان داد، تاثیرکلی انطباق شخص-محیط به واسطه برخورداری از میانجی گری احساس جمعی بیشتر می‎باشد. یعنی هرچه بهره مندی سالمندان از ابعاد حس اجتماع بیشتر باشد، با ارتقای تعلق مکانی میزان رضایت از زندگی در سطح مطلوب تری قرار می گیرد. از این رو میزان سازگاری محیط با نیاز و خواسته های سالمند نقش مهمی در پیش بینی رضایت از زندگی سالمندان به طور مستقیم و به واسطه حس جمعی به طور غیرمستقیم ایفا می کند. این چارچوب می تواند مبنای ارزشمندی برای برنامه ریزی و سیاست گذاری در جهت بهبود کیفیت زندگی شهری سالمندان ارائه دهد.

کلیدواژه ها:

ویژگی های شخصی ، ویژگی های محیطی ، الگوی فعالیت-سفر ، رضایتمندی سالمندان