ارزیابی مجموعه داستانی «چهل کودک»، برای به کارگیری در برنامه های فلسفه برای کودکان و فلسفه برای والدین

لیپمن در برنامه آموزش فلسفه به کودکان (فبک) بر نقش داستان در پرورش تفکر انتقادی، خلاق و مراقبتی تاکید می کند. وارتنبرگ نیز تحقق کامل این اهداف را در گرو اجرای برنامه آموزش فلسفه به والدین و بزرگسالان به عنوان مکمل فبک می داند. پژوهش حاضر با رویکردی تحلیلی و بر پایه چارچوب نظری این دو برنامه، میزان انطباق مجموعه داستانی چهل کودک اثر دکتر مصطفی معین را با چهار معیار کفایت فلسفی، کفایت ادبی، کفایت روان شناختی و واقع نمایی بررسی کرده و ظرفیت آن را برای استفاده در هر دو برنامه ارزیابی کرده است. بدین منظور، ۳۶ داستان مجموعه با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی–کمی تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که داستان ها از نظر کفایت روان شناختی (۸۶/۱ درصد) و واقع گرایی (۸۸/۸ درصد) بیشترین انطباق را دارند، در حالی که تنها ۴۱/۶ درصد آنها از کفایت فلسفی کامل و ۵۲/۷ درصد از کفایت ادبی مطلوب برخوردارند. نتایج نشان می دهد که چهل کودک ظرفیت قابل توجهی برای به کارگیری در هر دو برنامه دارد. همچنین، برخی داستان هایی که از منظر فلسفی برای فبک کفایت کمتری دارند، به دلیل واقع گرایی و نزدیکی به تجربه های زیسته خانواده، می توانند در برنامه آموزش فلسفه به والدین به طور موثر مورد استفاده قرار گیرند. ازاین رو، این مجموعه می تواند بستری مشترک برای پیوند و تکمیل دو برنامه آموزشی فراهم سازد.

کلیدواژه ها:

فلسفه برای کودکان ، فلسفه برای والدین و بزرگسالان ، ادبیات کودک ، تحلیل محتوای داستانی چهل کودک