سنجش و ارزیابی خطر فلزات سنگین در بافت عضله ماهیان هوور (Thunnus tonggol) در بنادر صیادی چابهار، استان سیستان و بلوچستان

آلودگی فلزات سنگین در محیط های دریایی به دلیل پایداری، سمیت و قابلیت تجمع زیستی، یکی از مهم ترین نگرانی های زیست محیطی محسوب می شود و خطر جدی برای امنیت غذایی است. ماهیان به عنوان یکی از منابع مهم غذایی انسان می توانند فلزات سنگین موجود در محیط را در بافت های خود تجمع دهند و از این طریق در معرض زنجیره غذایی انسان قرار گیرند. ماهی هوور (Thunnus tonggol) یکی از گونه های مهم اقتصادی و پرمصرف در دریای عمان به شمار می رود. از این رو، بررسی میزان آلودگی فلزات سنگین در این گونه برای ارزیابی ایمنی مصرف آن ضروری است. هدف از این پژوهش تعیین غلظت فلزات سنگین شامل روی (Zn)، آهن (Fe)، مس (Cu)، سرب (Pb)، کادمیوم (Cd)، جیوه (Hg)، آرسنیک (As)، کروم (Cr)، منگنر (Mn) و نیکل (Ni) در بافت عضله هوور صید شده از سه بندر چابهار، بریس و پسابندر در سواحل شمالی دریای عمان در سال ۱۴۰۳ و ارزیابی خطرات سلامتی ناشی از مصرف آن بود. در مطالعه حاضر، تعداد ۶۰ نمونه ماهی (۲۰ نمونه از هر منطقه) جمع آوری شد. پس از آماده سازی و هضم نمونه ها، غلظت فلزات با دستگاه طیف سنجی نشر نوری پلاسمای جفت شده القایی (ICP-OES) اندازه گیری گردید. تجزیه وتحلیل آماری نتایج با استفاده از نرم افزار SPSS انجام شد. نتایج نشان داد که الگوی تجمع فلزات در بافت عضله ماهیان به صورت Cu > Zn > Fe > Ni > Mn > As > Hg > Cd > Pb > Cr  است. میانگین غلظت فلزات مورد بررسی در محدوده مجاز استانداردهای بین المللی قرار داشت. مقادیر  میزان ورود روزانه و هفتگی تمامی فلزات کمتر از حدود مجاز گزارش شد و مقادیر THQ نیز کمتر از ۱ بود که نشان دهنده فقدان خطر قابل توجه برای سلامت انسان است. بر اساس نتایج پژوهش حاضر، غلظت فلزات سنگین در ماهیان هوور صید شده از بنادر مختلف صیادی چابهار، پایین تر از استاندارد جهانی بود و برای مصرف کنندگان، ایمن ارزیابی گردید. با این حال، پایش مستمر آلودگی فلزات سنگین در منابع دریایی توصیه می شود.

کلیدواژه ها:

ماهی هوور ، فلزات سنگین ، خطرات سلامتی ، تخمین جذب روزانه ، دریای عمان ، استان سیستان و بلوچستان