<span lang="FA">جریان سازی مسائل محیط زیستی در طرح های مسکن: اتخاذ رویکرد ارزیابی استراتژیک محیط زیستی <span dir="LTR">(SEA)

\ارزیابی استراتژیک محیط زیست به عنوان یک ابزار پشتیبانی کننده تصمیم گیری در حوزه های بخشی و کالبدی، از قابلیت ها و توانمندی های ویژه ای برخوردار است. تحلیل ویژگی ها و روند برنامه ریزی استراتژیک در بخش مسکن کشور و تاثیرات بالقوه و بالفعل نتایج اجرای سیاست های استراتژیک بخش مذکور بر محیط زیست، ضرورت بهره مندی از این رویکرد نوین و موثر را ایجاب می کند. در این پژوهش به بررسی و بازنگری طرح جامع مسکن (۱۳۹۳-۱۴۰۵) با رویکرد ارزیابی استراتژیک محیط زیست (SEA) پرداخته شد. از آنجا که به هنگام تدوین این طرح به مسائل محیط زیستی به طور منسجم پرداخته نشده بود و در واقع به واسطه عدم الزام SEA در ایران، این طرح بدون ملاحظات راهبردی محیط زیست تهیه شده بود. لذا در این پژوهش، نخست اهداف طرح براساس اصول SEA بازنگری شد، سپس آلترناتیوهایی جهت رسیدن به هدف موردنظر انتخاب شد. گزینه های استفاده از مصالح بومی و در دسترس، طراحی در جهت هماهنگی ساختمان با چشم انداز اطراف و بازیافت زباله برای حفظ محیط زیست و صرفه جویی اقتصادی، استفاده از مصالحی که نیاز کمتری به نگهداری دارند و طراحی کارآمد ساختمان از نظر انرژی به عنوان گزینه های برتر انتخاب شدند. در ادامه اقداماتی در جهت کاهش اثرات از جمله ملاحظات مربوط به حساسیت های محیطی، حفاظت کیفی منابع آب و مخاطرات آلودگی آب و کنترل آن، پتانسیل های بالقوه و بالفعل آلودگی و تسهیلات و تاسیسات مدیریت پسماند در سناریوهای مختلف پیشنهاد شد. نتایج این پژوهش نشان داد ایجاد شرایط پایداری کیفیت محیط زیستی و پایداری توسعه مسکن در ایران، مستلزم سیاست گذاری و تصمیم گیری کلان و استراتژیک در چارچوب روش شناسی SEA در مرحله قبل از پروژه ها (سیاست ها، برنامه ها و طرح ها) است.

کلیدواژه ها:

ارزیابی راهبردی محیط زیست ، مسکن ، آلترناتیو ، رفاه اجتماعی