فراتر از رویکرد یکسان در تامین مالی نوآوری: چهارچوب تطبیق ابزارهای تامین مالی با حوزه فناوری شرکت های دانش بنیان

شرکت های دانش بنیان به دلیل اتکا به دارایی های نامشهود، عدم اطمینان فناورانه و چرخه عمر طولانی، با نظام تامین مالی متعارف ناسازگارند. با وجود غنای ادبیات نظری در این حوزه، تنوع ساختاری شرکت های دانش بنیان براساس حوزه فناوری فعالیت آن ها در طراحی ابزارهای تامین مالی کمتر مورد توجه قرار گرفته است؛ شکافی که در نظام تامین مالی نوآوری ایران به رویکرد «یک ابزار برای همه» انجامیده و به تخصیص نامناسب منابع و شکست طرح های نوآورانه دامن زده است. پژوهش حاضر در پاسخ به این شکاف، چارچوبی چندبعدی برای نگاشت ابزارهای تامین مالی به حوزه های فناوری دانش بنیان ارائه می کند و به این پرسش پاسخ می دهد که ابزارهای متناسب به تفکیک حوزه های فناوری در اقتصاد ایران کدام اند و منطق نگاشت بر چه اصولی استوار است. روش شناسی پژوهش دومرحله ای است: مرحله تحلیل مضمون شامل تحلیل مضمون ۴۸ منبع علمی، سیاستی و نهادی مطابق الگوی شبکه مضامین آتراید-استرلینگ؛ و مرحله دوم اعتبارسنجی، تعدیل و توسعه چارچوب ازطریق گروه کانونی متشکل از ده خبره از سه طرف عرضه، تقاضا و سیاست گذاری. یافته ها سه مضمون فراگیر را آشکار کرد: ویژگی های ابزارهای تامین مالی، ویژگی های حوزه های فناوری، و منطق نگاشت میان آن ها. این منطق بر چهار اصل تطبیق استوار است: افق زمانی، سطح مخاطره، وثیقه پذیری و بلوغ بوم سازگان. چارچوب نهایی، ۹ حوزه فناوری دانش بنیان را به ترکیب های متناسب از ابزارهای بدهی، دارایی، سهامی و حمایت های بلاعوض دولتی نگاشت می کند. مشارکت نظری پژوهش، معرفی «حوزه فناوری» به مثابه متغیر مستقل کلیدی در نظریه پردازی تامین مالی نوآوری و بومی سازی ادبیات بین المللی با لحاظ مقتضیات زمینه ای ایران (ازجمله اثر تحریم بر دسترسی به ابزارها) است.

کلیدواژه ها:

تامین مالی نوآوری ، حوزه فناوری ، ابزار تامین مالی ، شرکت دانش بنیان ، سرمایه گذاری خطرپذیر