واکاوی توزیع مکانی و زمانی ابرهای میانی در استان خوزستان

مقدمه: ابرها از مهم ترین عناصر اقلیمی تاثیرگذار بر سامانه های جوی و هیدرولوژیکی زمین هستند و نقش کلیدی در بیلان انرژی و چرخه هیدرولوژیک دارند. شناخت الگوهای فضایی و زمانی ابرهای میانی به دلیل تاثیر آن ها بر بارش، دما و توازن تابشی، برای مدیریت منابع آب، کشاورزی و پیش بینی های جوی اهمیت ویژه ای دارد.هدف: این پژوهش با هدف بررسی الگوی توزیع فضایی و روند بلندمدت (۳۰ ساله، ۱۹۹۰–۲۰۲۰) ابرهای میانی در استان خوزستان و تحلیل تغییرات آن ها در دوره های گرم و سرد سال انجام شد.روش تحقیق: داده های ابرهای میانی از پایگاه بازتحلیل ERA۵ با رزولوشن فضایی ۰.۲۵ درجه برای دوره ۳۰ ساله دریافت شد. تحلیل ها شامل محاسبه میانگین فضایی و فصلی ابرناکی، بررسی روند سری زمانی با استفاده از تخمینگر شیب Sen و آزمون ناپارامتریک من کندال و تجسم داده ها با استفاده از نرم افزار GIS بود.یافته ها: نتایج نشان داد که ابرهای میانی در دوره سرد سال سهم بیشتری از ابرناکی کل استان دارند، به طوری که میانگین ابرناکی در دوره سرد حدود ۳۷ درصد و در دوره گرم تنها حدود ۰.۵ درصد بوده است. توزیع فضایی ابرها نیز متفاوت بوده و بخش های شمالی و شمال شرقی بیشترین میزان ابرناکی و بخش های جنوبی و جنوب شرقی کمترین میزان را داشته اند. روند ۳۰ ساله نشان داد که نوسانات سالانه ابرناکی وجود دارد، اما روند معنی دار بلندمدت مشاهده نشد.نتیجه گیری: شناخت الگوهای فضایی و زمانی ابرهای میانی می تواند در مدیریت منابع آب، برنامه ریزی کشاورزی، پیش بینی بارش و کاهش خطر خشکسالی مفید باشد. با این حال، محدودیت هایی نظیر خطاهای مکانی و زمانی داده های بازتحلیل و عدم لحاظ نوسانات کوتاه مدت وجود دارد. پژوهش های آینده می توانند با داده های ایستگاهی و ماهواره ای با رزولوشن بالاتر تحلیل دقیق تری ارائه دهند

کلیدواژه ها:

ابرناکی ، ابرهای میانی ، توزیع مکانی و زمانی ، استان خوزستان