خوانش انتقادی آرای هربرت مارکوزه در مطالعه رفتار مصرف کننده معاصر

در این پژوهش، با رویکردی انتقادی و روش تحلیل نظری‑انتقادی به بازخوانی مفاهیم بنیادین هربرت مارکوزه در بستر مصرف پلتفرمی معاصر پرداخته شده استبا هدف بازسازی نظری این مفاهیم و تلفیق با ادبیات سرمایه داری نظارتی، فرهنگ الگوریتمی و مطالعات پلتفرم برای آشکارسازی ظرفیت تبیینی و گسست های بنیادین آن. است.یافته ها نشان می دهد نیازهای کاذب در عصر پلتفرم از تحمیل بیرونی صرف فراتر رفته و از طریق حلقه های بازخورد کاربر و الگوریتم به طور پویا بازتولید می شوند. عقلانیت تکنولوژیک به «عقلانیت الگوریتمی» تحول یافته با سه ویژگی: ناشفافی بنیادین (جعبه سیاه)، تطبیق پذیری پویا و درونی سازی نظارت از طریق بازی وارسازی. شش گسست شناسایی شد: دشواری تمایز نیاز راستین از کاذب، بازنمایی منفعل از سوژه، اروپامحوری، خلا بدیل های عینی رهایی، غفلت از ابعاد متقاطع جنسیت و نژاد، و بحران نقد ایدئولوژی در جعبه سیاه الگوریتم ها. با وجود محدودیت ها، مقاله استدلال می کند خوانش بازسازی شده مارکوزه برای تحلیل تنگ شدن افق میل ضروری است و با صورتبندی سوژه ای «الگوریتمی‑چندبعدی» راهی برای درک توامان سلطه ساختاری و عاملیت های خرد می گشاید. در پایان، مسیرهایی برای توسعه روش شناختی، مطالعه مقاومت و بررسی پیامدهای کلان مصرف الگوریتمی پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

نیازهای کاذب ، عقلانیت الگوریتمی ، هربرت مارکوزه ، مصرف پلتفرمی ، رفتار مصرف کننده