<span lang="FA">تولید و مقایسه خصوصیات کمی و کیفی فامیل­های نیمه­خواهری با والدین در پیاز <span lang="FA"> <span dir="LTR">(Allium cepa L.) <span lang="FA">روزکوتاه

هدف اصلی از اجرای برنامه­های اصلاحی، تغییر و بهبود ژنتیکی صفات مورد نظر در گونه منتخب گیاهی و تولید ارقام با پتانسیل تولید بیشتر است. برای ایجاد ارقام آزاد گرده­افشان، روش پلی­کراس گزینه­ای مناسب، کم هزینه و آسان است که منجر به تولید فامیل­های نیمه­خواهری می­شود. از این­رو، برای تولید فامیل­های نیمه­خواهری، بذور نه رقم انتخابی پیاز (Allium cepa L.) روزکوتاه (هشت هیبرید ’سحر‘، ’پالیز‘، ’صبا‘، ’ساوانا سوئیت‘، ’گلدن آی‘، ’داستر‘ و ’ایمپراتریز‘ و رقم آزادگرده افشان ’تگزاس ارلی­گرانو‘) در اوایل آذرماه سال ۱۳۹۹ در گلخانه مرکز تحقیقات اصفهان کشت شدند.پس از اجرای طرح ژنتیکی پلی­کراس در خزانه در قالب نقشه مربع لاتین، فامیل های نیمه­خواهری در سال ۱۴۰۰ تهیه شدند. در سال زراعی ۱۴۰۲-۱۴۰۱ خصوصیات کمی و کیفی نتاج به همراه والدین در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی شامل ۱۸ تیمار با سه تکرار در ایستگاه تحقیقات کشاورزی بهبهان مقایسه شدند. رقم ’پالیز‘ حداکثر عملکرد (۳۱/۷۹ تن در هکتار) را تولید نمود، ولی افزایش عملکرد این رقم نسبت به ارقام ’سحر‘، ’صبا‘، ’ساوانا­سویت‘ و ’گلدن­آی‘ و فامیل­های نیمه­خواهری ’صبا‘ و ’تگزاس ارلی­گرانو‘ معنی­دار نشد. رقم ’تگزاس­ارلی گرانو‘ بیشترین درصد ماده خشک سوخ (۸۷/۸) را به خود اختصاص داد. کاهش این صفت در ارقام ’صبا‘ و ’پریماورا‘ و ژنوتیپ نیمه­خواهری ’ساوانا سویت‘ در مقایسه با این رقم قابل توجه نبود. از نظر انبارمانی، کمترین میزان ضایعات (۷۴/۹ درصد) در رقم ’سحر‘ ثبت شد. اختلاف این صفت در ارقام ’پالیز‘، ’صبا‘، ’پریماورا‘ و ’تگزاس­­گرانوارلی‘ و فامیل های نیمه­خواهری ’پالیز‘، ’ساوانا­سویت‘، ’داستر‘، ’پریماورا‘ و ’تگزاس ارلی­گرانو‘ در مقایسه با رقم مزبور ­قابل ملاحظه نبود. براساس این نتایج و مقایسه تاریخ رسیدگی، عملکرد و ضایعات انباری سوخ در نتایج نیمه خواهری با والد مادری و میانگین والدین و با تاکید بر دو معیار عملکرد و خاصیت انبارمانی، نتاج نیمه خواهری ’تگزاس ارلی گرانو‘، ’صبا‘ و ’داستر‘ انتخاب شدند.

کلیدواژه ها:

انبارمانی ، انتخاب ، بولتینگ ، عملکرد