<span lang="FA">عملکرد نسبی، شاخص پایداری و مزیت نسبی کشت لوبیا (<span dir="LTR">Phaseolus vulgaris<span dir="LTR"> L.<span lang="FA">) در ایران

پژوهش حاضر با استفاده از آمار ۱۰ ساله (۱۳۹۰-۱۳۸۹) تا (۱۴۰۰-۱۳۹۹) تولید لوبیا (Phaseolus vulgaris L.) در استان های مختلف کشور انجام شد. عملکرد، عملکرد نسبی، شاخص پایداری و مزیت نسبی مواردی بودند که در این پژوهش مورد ارزیابی قرار گرفتند. دامنه عملکرد دانه لوبیا از ۹۴۰ کیلوگرم در هکتار در خراسان جنوبی تا ۲۸۱۶ کیلوگرم در هکتار در زنجان در نوسان بود. ۵۸ درصد از ۳۱ استان تولیدکننده لوبیا، عملکرد کمتر از دو تن در هکتار داشتند. از نظر شاخص عملکرد نسبی لوبیا، استان های کشور به سه گروه تقسیم شدند که فقط ۴/۴۸ درصد از استان ها عملکرد نسبی بیش از ۱۰۰ داشتند. استان هایی مانند فارس، زنجان، چهارمحال و بختیاری، اصفهان و مرکزی عملکردهای لوبیای بیش از دو تن در هکتار داشته و در عین حال شاخص پایداری عملکرد در آن ها نیز بیش از ۷/۰ بود. از دید مزیت نسبی سطح، صرفا پنج استان دارای مزیت نسبی بودند و در این استان ها سطح قابل توجهی به کشت لوبیا اختصاص داده شده است. مزیت نسبی عملکرد در نه استان (چهارمحال و بختیاری، زنجان، خراسان شمالی، فارس، قم، کردستان، گلستان، لرستان و مرکزی) بیش از یک و در سه استان (کهگیلویه و بویر احمد، گیلان و مازندران) بیش از دو بود. مزیت نسبی تجمعی کشت لوبیا در کشور نشان داد که استان های آذربایجان شرقی، چهارمحال و بختیاری، زنجان، فارس، کهگیلویه و بویر احمد، لرستان و مرکزی دارای مزیت نسبی تجمعی برای کشت لوبیا بودند. با توجه به نتایج پیشنهاد می شود که سیاست گذاری ها برای تولید لوبیا در کشور با توجه به شاخص های مشابه این پژوهش انجام گردد.

کلیدواژه ها:

حبوبات ، سطح ، مزیت نسبی تجمعی