به منظور بررسی پاسخ صفات فیزیولوژیکی ماش (Vigna radiata L.) به محلول پاشی پاکلوبوترازول تحت تاثیر تنش خشکی، آزمایشی به صورت اسپلیت پلات فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه ایلام اجرا شد. تیمارها شامل سه سطح تنش خشکی (۴۰، ۸۰ و ۱۲۰ میلی متر تبخیر از تشتک تبخیر)، سه سطح محلول پاشی پاکلوبوترازول (۰، ۳۰ و ۸۰ میلی گرم در لیتر) و دو رقم ماش (پرتو و گوهر) بودند. نتایج این پژوهش نشان داد که در هر دو رقم، محلول پاشی پاکلوبوترازول در همه سطوح تنش خشکی سبب بهبود صفات فیزیولوژیکی و تعدیل تنش خشکی در گیاه ماش شد، اما رقم پرتو تحت شرایط تنش شدید خشکی مقاومت بیشتری از خود نشان داد، درحالی که رقم گوهر در شرایط تنش خفیف تا متوسط از نظر اکثر صفات فیزیولوژیکی و عملکرد دانه برتری داشت. طبق نتایج به دست آمده محلولپاشی غلظت ۸۰ میلیگرم در لیتر پاکلوبوترازول نسبت به عدم محلولپاشی پاکلوبوترازول (شاهد) در رقم گوهر ۹/۹ درصد و در رقم پرتو ۲۳/۱۰ درصد محتوای نسبی آب برگ را افزایش داد. در تیمار ۱۲۰ میلیمتر تبخیر از تشتک تبخیر نسبت به تیمارهای ۸۰ و ۴۰ میلیمتر تبخیر از تشتک تبخیر، در رقم پرتو، به ترتیب ۶ و ۲/۱۰ درصد و در رقم گوهر، به ترتیب ۵ و ۲/۲۸ درصد میزان کلروفیل b کاهش یافت. کاربرد محلول پاشی غلظت ۸۰ میلیگرم در لیتر پاکلوبوترازول نسبت به عدم محلولپاشی پاکلوبوترازول (شاهد) در شرایط ۱۲۰ میلیمتر تبخیر از تشتک تبخیر، میزان کلروفیل a، پرولین، قندهای محلول، کاتالاز و آسکوربات پراکسیدار در رقم پرتو به ترتیب ۸۶/۲۳، ۳/۲۵، ۲۹/۱۴، ۱۱/۵ و ۳/۳۰ درصد و در رقم گوهر ۷۵/۳۰، ۶۱/۱۹، ۷/۳۰، ۲۰، ۳/۳۰ و ۲/۱۶ درصد افزایش یافت و در شرایط ۴۰ میلیمتر تبخیر از تشتک تبخیر نیز در رقم پرتو به ترتیب ۱/۴، ۶/۵۹، ۴۷/۱۱، ۱۱، ۸/۳۸ و ۹/۱۴ درصد و در رقم گوهر ۸/۱۱، ۹/۵۴، ۴۵/۱۵، ۶۴، ۵/۴۷ و ۱/۴ درصد افزایش یافت. بر این اساس، در سطح ۴۰ و ۸۰ میلی متر تبخیر از تشتک تبخیر، استفاده از رقم گوهر همراه با محلول پاشی پاکلوبوترازول غلظت ۸۰ میلی گرم در لیتر و در سطح ۱۲۰ میلی متر تبخیر از تشتک تبخیر، استفاده از رقم پرتو همراه با محلول پاشی پاکلوبوترازول با غلظت ۸۰ میلی گرم در لیتر، به عنوان برترین تیمارهای این پژوهش، می تواند به عنوان یک گزینه مدیریتی مناسب برای افزایش تحمل گیاه ماش به محدودیت آب مورد توجه قرار گیرد.
گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
Abbasi, A., Shekari, F., & Mustafavi, S. H. (۲۰۱۵). Effect ...
Aria, P. (۱۹۹۷). Description of Methods of Physical Decomposition of ...
Babarashi, E., Rokhzadi, A., Pasari, B., & Mohammadi, K. (۲۰۲۱). ...
Dwivedi, S. K., Arora, A., & Kumar, S. (۲۰۱۷). Paclobutrazol-induced ...
Pal, S., Roychoudhury, A., & Chakraborty, N. (۲۰۱۶). Paclobutrazol induces ...
Peterson, R. G., & Calvin, L. D. (۱۹۹۶). Sampling. In ...
Richards, L. A. (۱۹۴۸). Porous plate apparatus for measuring moisture ...
Sehgal, A., Sita, K., Siddique, K. H. M., Kumar, R., ...