تبیین جامعه شناختی اثر نابرابری اجتماعی بر رضایت از زندگی با میانجی گری اعتماد نهادی (مورد مطالعه: شهروندان شهر اهواز)

زمینه و هدف: در جوامع در حال گذار، نابرابری اجتماعی مانعی در برابر توسعه پایدار و بهزیستی ذهنی شهروندان است. هدف این پژوهش بررسی تاثیر نابرابری اجتماعی بر رضایت از زندگی و نقش میانجی اعتماد نهادی در این رابطه است. به بیان روشن، مطالعه حاضر در پی پاسخ به این پرسش هاست که نابرابری اجتماعی چگونه از طریق تضعیف اعتماد نهادی مانع از شکل گیری احساس رضایت می شود. و این که آیا اعتماد نهادی می تواند به عنوان یک ضربه گیر در برابر پیامدهای منفی نابرابری عمل کند یا خود دستخوش تغییرات نزولی شده است؟ روش و داده ها: این پژوهش به روش کمی انجام شده و داده ها  با استفاده از ابزار پرسشنامه در یک پیمایش مقطعی جمع آوری شده است. جامعه آماری شامل شهروندان بالای ۱۵ سال شهر اهواز بوده که تعداد ۳۸۴ نفر از آنان براساس نمونه گیری تصادفی چندمرحله ای انتخاب شدند. یافته ها: نتایج نشان داد سطح احساس نابرابری اجتماعی و محرومیت و همچنین اعتماد نهادی در سطحی پایین تر از متوسط قرار دارد، اما رضایت از زندگی در سطح متوسط است. اعتماد نهادی به عنوان متغیر میانجی با ضریب رگرسیونی مستقیم ۲۹۸/۰ بخشی از اثرات منفی نابرابری اجتماعی بر رضایت از زندگی را منتقل می کند. همچنین احساس محرومیت و کاهش دسترسی به منابع به کاهش اعتماد به نهادها و در نهایت کاهش رضایت از زندگی منجر می شود. مدل سازی معادلات ساختاری ۳/۴۲ درصد از واریانس رضایت از زندگی را تبیین می کند. بحث و نتیجه گیری: یکی از راهکارهای موثر برای افزایش رضایت از زندگی، کاهش نابرابری های اجتماعی و تقویت اعتماد نهادی است. برنامه های سیاستی باید به منظور بازسازی اعتماد عمومی و کاهش احساس محرومیت در مناطق آسیب پذیر تدوین شود. پیام اصلی: نابرابری اجتماعی با فرسایش اعتماد نهادی، کنشگران را به سمت انزوا و نارضایتی سوق می دهد. یافته ها حاکی از آن است که برای تغییر وضعیت موجود، سیاست گذاران نباید صرفا بر توزیع منابع تمرکز کنند، بلکه «بازآفرینی اعتماد نهادی» شرط لازم برای شکستن چرخه بازتولید نارضایتی و ارتقای کیفیت زندگی اجتماعی است.

کلیدواژه ها:

اعتماد اجتماعی ، اعتماد نهادی ، رضایت از زندگی ، شهر اهواز ، نابرابری اجتماعی