سنجش و اندازه گیری آلودگی های فلزات سنگین سرب و نیکل در رسوبات ساحلی بندرعباس

مقدمه: فلزات سنگین شامل دو دسته عناصر ضروری و غیرضروی هستند که در بوم سم شناسی قابل توجه هستند. این عناصر پایداری بالایی دارند و توانایی ایجاد سمیت در موجودات زنده را دارند. هدف از این پژوهش اندازه گیری غلظت فلزات سنگین سرب و نیکل در رسوبات سه منطقه گلشهر جنوبی، پشت شهر و نایبند جنوبی در خلیج فارس می باشد. مواد و روش ها: مطالعه حاضر در تابستان و زمستان ۱۴۰۴ انجام شد. نمونه برداری به تعداد ۳۰ نمونه در سه منطقه مورد مطالعه صورت گرفت. در نمونه های جمع آوری شده غلظت فلزات سنگین سرب و نیکل اندازه گیری شد. برای اندازه گیری غلظت فلزات از دستگاه طیف سنجی جذب اتمی مدل Contr AA۷۰۰استفاده شد. نتایج: نتایج نشان داد که میانگین غلظت عناصر در منطقه پشت شهر به طور معنی داری بالاتر از مناطق نایبند جنوبی و گلشهر جنوبی است؛ که به تمرکز فعالیت های صیادی، نشت مستقیم پسماندهای نفتی و سرعت پایین جریان آب در محدوده اسکله ها نسبت داده می شود. هم چنین، بررسی های فصلی حاکی از آن است که غلظت فلزات سرب و نیکل در فصل تابستان به طور معنی داری بالاتر از زمستان است؛ این پدیده ناشی از افزایش نرخ تبخیر، کاهش اثر رقیق کنندگی بارندگی ها و تشدید فعالیت های تعمیراتی و سوخت رسانی در فصل گرم می باشد. اگرچه غلظت این عناصر در حال حاضر پایین تر از استانداردهای جهانی و مقادیر مرجع رسوبات قرار دارد، اما ویژگی های هیدرودینامیکی منطقه نقش کلیدی در کنترل این آلاینده ها ایفا می کنند. لذا جهت جلوگیری از انباشت بحرانی در آینده، مدیریت یکپارچه پساب های شهری و نظارت بر فعالیت های دریانوردی ضروری است. بحث و نتیجه گیری: بررسی آماری نشان داد که متوسط غلظت فلزات سنگین سرب و نیکل موجود در مناطق مورد مطالعه در دو فصل تابستان و زمستان اختلاف معنی داری وجود دارد (۰/۰۵>p)، به طوری که در تمام مناطق مورد مطالعه غلظت فلزات سرب و نیکل در فصل تابستان بیش تر از زمستان بود. نرخ تبخیر بسیار بالای آب دریا و افزایش فعالیت های تعمیراتی و سوخت رسانی از مهم ترین دلایل علت این پدیده هستند. نتایج غلظت فلزات در رسوب نیز نشان داد که غلظت فلزات پایین تر از مقدار آن در رسوب جهانی است.

کلیدواژه ها:

سرب ، نیکل ، رسوبات دریایی ، دستگاه طیف سنجی جذب اتمی ، خلیج فارس