تحلیل منظر رنگی با تاکید بر اصل هم پیوندی بصری در منظر شهر تاریخی؛ نمونه موردی: مجموعه زندیه شیراز

منظر رنگی در بافت های تاریخی، به عنوان یکی از مولفه های بنیادین هویت بصری، نقش تعیین کننده ای در خوانایی، انسجام و تداوم ارزش های میراثی دارد. پژوهش حاضر با هدف تحلیل منظر رنگی و تبیین هم پیوندی بصری در مجموعه زندیه شیراز، در چهارچوب رویکرد منظر شهری تاریخی انجام شده است. این مطالعه با تکیه بر روش توصیفی تحلیلی و با بهره گیری از برداشت میدانی رنگ نماهای اصیل، استخراج نمونه های رنگی از مصالح و عناصر شاخص، اصلاح اپتیکی داده های رنگ و پردازش آن ها در محیط MATLAB صورت گرفته است. در ادامه، داده های رنگی از فضای RGB به فضای CIELab تبدیل و با استفاده از الگوریتم K-Means خوشه بندی شد تا پالت رنگی غالب در محدوده مطالعه شناسایی شود. نتایج پژوهش نشان می دهد که منظر رنگی مجموعه زندیه عمدتا متشکل از رنگ های گرم، خاکی و با روشنایی متوسط است که ریشه در مصالح بومی، به ویژه آجر و نیز شرایط اقلیمی منطقه دارد. در مقابل، رنگ های کاشی کاری اگرچه از تنوع بیشتری برخوردارند، اما نقشی مکمل و تاکیدی در ترکیب کلی منظر ایفا می کنند. یافته ها نشان می دهد که نظام رنگی موجود، سهم قابل توجهی در شکل گیری هم پیوندی بصری و تثبیت هویت تاریخی مجموعه دارد. براین اساس، تحلیل نظام رنگی می تواند به عنوان ابزاری کارآمد در فرایندهای حفاظت، مرمت و ارتقای کیفیت بصری بافت های تاریخی استفاده شود.

کلیدواژه ها:

منظر شهری تاریخی ، هم پیوندی بصری ، منظر رنگی ، پالت رنگی شهری ، مجموعه زندیه شیراز