آسیب شناسی نظام حاکمیت شرکتی در بانک ها و موسسات مالی و اعتباری ایران

حاکمیت شرکتی یکی از ارکان اساسی ارتقاء شفافیت، پاسخگویی و سلامت مالی در نظام بانکی و مالی محسوب می شود. پژوهش حاضر با هدف آسیب شناسی نظام حاکمیت شرکتی در بانک ها و موسسات مالی و اعتباری ایران، بر دو مولفه کلیدی "کمیته ریسک" و "واحد حسابرسی داخلی" متمرکز شده است. این پژوهش به روش پیمایشی و با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته، داده های مرتبط با عملکرد این دو مولفه را از ۲۷۲ نمونه جمع آوری و با بهره گیری از آزمون تی استیودنت تحلیل کرده است.یافته های پژوهش نشان داد که از ۲۷ گویه مرتبط با کمیته ریسک، ۱۹ مورد به عنوان نقطه قوت و ۵ مورد نسز نقطه ضعف می-باشند. همچنین، عملکرد بانک های خصوصی در برخی ابعاد مرتبط با مدیریت ریسک نسبت به بانک های دولتی بهتر بوده است. در خصوص واحد حسابرسی داخلی نیز از میان ۲۰ گویه، ۱۶ مورد نقطه قوت، ۲ مورد به عنوان نقطه ضعف و ۲ مورد فاقد نتیجه مشخص بودند. مقایسه عملکرد بین بانک های خصوصی و دولتی در این مولفه نیز نشان دهنده برتری معنادار بانک های خصوصی در ۱۰ گویه بود. پژوهش به این نتیجه رسید که با وجود پیشرفت هایی در ساختارهای نظارتی بانک ها، هنوز موانع و آسیب های مهمی در زمینه استقلال، کارآمدی و اجرای موثر حاکمیت شرکتی به ویژه در بانک های دولتی وجود دارد. بر این اساس، تقویت نقش نظارتی نهادهای ناظر، ارتقاء استقلال حرفه ای واحدهای حسابرسی داخلی، بهبود سازوکارهای مدیریت ریسک و توجه ویژه به تفاوت های عملکردی بین بانک های خصوصی و دولتی پیشنهاد می شود. این مطالعه با ارائه شواهدی تجربی، بر ضرورت بازنگری و تقویت مولفه های حاکمیت شرکتی در راستای افزایش ثبات، سلامت و اثربخشی نظام بانکی کشور تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

آسیب شناسی حاکمیت شرکتی ، بانک ها و موسسات اعتباری ، کمیته ریسک ، واحد حسابرسی داخلی