سناریوهای راهبردی و گفتمان تغییر نظام در اندیشکده های آمریکایی: از نظریه تا جنگ رمضان

جنگ رمضان ، نقطه عطفی در مناقشه چنددهه ای واشنگتن-تهران محسوب می شود. این مقاله با بهره گیری از اسناد و گزارش های ۴۰ اندیشکده شاخص آمریکایی، به تحلیل ریشه های نظری و عملیاتی سازی گفتمان «تغییر نظام» در سیاست خارجی ایالات متحده می پردازد. یافته های پژوهش نشان می دهد که اتاق های فکر محافظه کار و نومحافظه کار نظیر بنیاد دفاع از دموکراسی، موسسه امریکن انترپرایز و شورای روابط خارجی، از دهه ۱۳۹۰ ، زیربنای فکری «فشار حداکثری» را به عنوان پیش درآمدی بر براندازی طراحی کرده اند. این چارچوب فکری با بهره گیری از نظریه های «شکاف افکنی قومی » ، «مهار دوگانه» و «بحران آفرینی هوشمند»، راه را برای اقدام نظامی مستقیم در سال ۲۰۲۶ هموار ساخت. با این حال، سناریوهای پیش بینی شده در این اندیشکده ها با واقعیت های میدانی از جمله همبستگی ملی، ناکارآمدی سیاست فشار حداکثری در تضعیف بنیادهای نظام و پیامدهای ژئوپلیتیک جنگ های نیابتی، فاصله معناداری داشت. این مقاله با روش تحلیل گفتمان و بررسی مقایسه ای گزارش های راهبردی، نشان می دهد که ناکامی پروژه تغییر نظام، نه تنها ریشه در کاستی های اجرایی، بلکه در اشتباهات بنیادین شناختی و یکجانبه گرایی نظری در مراکز تصمیم سازی آمریکا دارد.

کلیدواژه ها:

تغییر نظام ، اندیشکده های آمریکایی ، فشار حداکثری ، یکجانبه گرایی ، جنگ رمضان