<span lang="AR-SA">بررسی مشروعیت و اعتبار قراردادهای هوشمند بانکی در حقوق ایران

قراردادهای هوشمند به عنوان یکی از مهم ترین دستاوردهای فناوری زنجیره بلوک، تحول چشم گیری در سازوکارهای معاملاتی و تنظیم روابط قراردادی ایجاد کرده اند. در نظام حقوقی ایران، ظهور این قالب نوین قراردادی پرسش هایی درباره اعتبار، ماهیت حقوقی، الزامات شکلی و امکان اجرای تعهدات ناشی از آن مطرح می سازد. با توجه به اینکه قرارداد هوشمند در ذات خود مبتنی بر خوداجرا بودن، شفافیت و حذف واسطه هاست، موضوعاتی مانند قصد و رضا، قابلیت انتساب اراده، نحوه احراز رضایت طرفین، امکان انطباق با ماده ۱۹۰ قانون مدنی و نیز چگونگی جبران خسارت در صورت نقض، نیازمند تحلیل دقیق است. در این پژوهش تلاش شده است قرارداد هوشمند از منظر قواعد عمومی قراردادها، ادله اثبات دعوی، قواعد آمره بانکی و الزامات نظارتی تحلیل شود تا مشخص گردد آیا این نوع قرارداد می تواند در چارچوب حقوقی ایران معتبر تلقی گردد یا خیر. نتایج نشان می دهد که با تفسیر منعطف از مفهوم «قصد انشا»، پذیرش «امضای الکترونیکی معتبر» و تطبیق قراردادهای خوداجرا با مقررات تجارت الکترونیکی، امکان پذیرش قرارداد هوشمند در نظام حقوقی ایران وجود دارد؛ هرچند چالش هایی همچون مسئولیت ناشی از خطای کد، مالکیت داده، نظارت بانک مرکزی و سازوکارهای حل اختلاف نیازمند تنظیم گری خاص هستند. این پژوهش با بررسی ابعاد حقوقی، فنی و بانکی تلاش دارد تصویری روشن از جایگاه قراردادهای هوشمند در حقوق ایران ارائه دهد.

کلیدواژه ها:

قرارداد هوشمند ، زنجیره بلوک ، حقوق ایران ، بانکداری الکترونیک ، تجارت الکترونیکی