<span lang="AR-SA">وداع با عقل در فلسفه حقوق: بازخوانی انتقادی پست مدرنیسم

این مقاله به بررسی تقابل نظری میان مدرنیته و پست مدرنیته در فلسفه حقوق می پردازد و به طور خاص، پیامدهای پارادایم پست مدرن را برای عقلانیت، هنجارمندی و مشروعیت حقوقی تحلیل می کند. موضوع اصلی پژوهش ارزیابی تاثیر اندیشه های پساساختارگرای فرانسوی، به ویژه در آثار ژان فرانسوا لیوتار و ژاک دریدا، بر مبانی نظری حقوق مدرن است. روش تحقیق توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر مطالعه اسنادی است؛ بدین معنا که ابتدا مولفه های اساسی مدرنیته حقوقی و عناصر کلیدی پارادایم پست مدرن، از جمله نقد لوگوسانتریسم، مفهوم واسازی، ایده مرگ سوژه و پایان کلان روایت ها تبیین می شود و سپس پیامدهای آن ها در عرصه تفسیر و داوری حقوقی به صورت انتقادی بررسی می گردد. پرسش اصلی مقاله آن است که آیا نفی عقلانیت بنیادین و انکار کلان روایت های مشروعیت بخش در پست مدرنیسم می تواند مبنایی جایگزین برای نظریه حقوق فراهم آورد یا آن که به تضعیف بنیان های هنجاری و عملی حقوق منتهی می شود. یافته های پژوهش نشان می دهد که هرچند پست مدرنیسم در افشای ابعاد قدرت محور و پیش فرض های ایدئولوژیک مدرنیته نقش انتقادی مهمی ایفا می کند و امکان بازاندیشی در برخی مفروضات تثبیت شده حقوق مدرن را فراهم می سازد، اما کنار گذاشتن معیارهای عقلانی داوری و نسبی سازی معنا، تمایز میان مشروع و نامشروع را با دشواری جدی مواجه می کند. در نتیجه، مقاله استدلال می کند که پست مدرنیسم در صورت نفی کامل عقلانیت هنجاری، به نسبی گرایی یا نوعی پوچ انگاری حقوقی نزدیک می شود و توان دفاع از مسئولیت و قضاوت حقوقی را تضعیف می کند.

کلیدواژه ها:

مدرنیته ، پست مدرنیسم ، فلسفه حقوق ، عقلانیت هنجاری ، کلان روایت