نقد مدخل «بلوغ» دائره المعارف قرآن لیدن

هدف: پژوهش حاضر با هدف تبیین، توصیف و نقد مدخل «بلوغ» در دائره المعارف قرآن لیدن، نوشته چارلز جوزف آدامز انجام شد. این پژوهش برای آشنایی با دیدگاه های غیرمسلمانان درباره قرآن و مبانی اسلامی، نقد و تحلیل علمی این دیدگاه ها براساس مبانی قرآنی و اسلامی و تبیین دیدگاه صحیح قرآن و اسلام درباره بلوغ انجام شد.روش پژوهش: پژوهش حاضر، تحقیقی نظری است که با رویکرد توصیفی تحلیلی انجام شد. داده ها به روش کتابخانه ای گردآوری شد و مدخل «بلوغ» در دائره المعارف قرآن لیدن با استناد به آیات قرآن کریم، روایات و منابع فقهی، مورد تحلیل و ارزیابی قرار گرفت. همچنین در ارزیابی مطالب از روش تحلیل منطقی و نقد مستند استفاده شد.یافته ها: یافته های پژوهش نشان داد که نویسنده مدخل، در تبیین مفهوم «بلوغ»، رویکردی سطحی و ناقص داشته است. مهم ترین کاستی های مدخل عبارت اند از: جامع و مانع نبودن تعریف بلوغ، گردآوری ناقص واژگان قرآنی مربوط به بلوغ، محدود شدن به «بلوغ اشد» و اشاره غیرمستقیم به «بلوغ نکاح» بدون توجه به «بلوغ حلم»، فقدان دسته بندی جامع از انواع بلوغ در قرآن، بیان احکام فقهی به صورت مبهم و بدون استناد، ارائه تصویری نادقیق از فقه مسلمانان و اتکا به دیدگاه های محدود فقهی بدون توجه به آرای مذاهب و فرقه های مختلف اسلامی.نتیجه ‎گیری: نتایج پژوهش نشان داد که مدخل «بلوغ» دائره المعارف قرآن لیدن در معرفی مفهوم بلوغ از منظر قرآن و فقه اسلامی، از جامعیت و دقت لازم برخوردار نیست. همچنین روشن شد که در قرآن کریم سه تعبیر «بلوغ نکاح»، «بلوغ حلم» و «بلوغ اشد» برای بیان مفهوم بلوغ به کار رفته است که هر یک ناظر به بعدی از این مفهوم بوده و تبیین آنها برای فهم صحیح دیدگاه قرآن درباره بلوغ ضروری است.

کلیدواژه ها:

دائره المعارف قرآن لیدن ، چارلز جوزف آدامز ، بلوغ ، انواع بلوغ در قرآن ، مستشرقان