بازپژوهی وجوب ازدواج در صورت ارتکاب معصیت یا ترس از ارتکاب معصیت

هدف: ازدواج از نظرگاه فقهی فی نفسه مستحب است، اما با لحاظ عناوین ثانوی، قابلیت انطباق بر احکام تکلیفی پنج گانه را می یابد. یکی از موارد وجوب نکاح به عنوان ثانوی، ارتکاب معصیت یا ترس از ارتکاب معصیت به دلیل نداشتن همسر است که فقهای متاخر و معاصر با آن موافق هستند. در پژوهش حاضر کفایت عنوان ثانوی مذکور برای وجوب ازدواج  بررسی شد.روش پژوهش: این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی با رویکرد انتقادی انجام شد. ابتدا سیر تاریخی مسئله در آثار فقهی و سپس ادله وجوب، عدم وجوب و همچنین مقتضای اصول عملیه مورد بررسی قرار گرفت.یافته ها: بررسی ها حاکی از این است که ادله اقامه شده بر وجوب ازدواج در فرض ارتکاب یا خوف ارتکاب معصیت، از اعتبار کافی برخوردار نیست. همچنین التفات به آثار و تبعات فردی و اجتماعی ازدواج فاقد شرایط مطلوب، به ویژه در سنین پایین، اطلاق حکم به وجوب را مخدوش می کند. در فرض فقدان دلیل معتبر بر وجوب، اصل عملی برائت جاری می شود.نتیجه گیری: در پژوهش حاضر با استناد به حجیت عقل به مثابه یکی از منابع معتبر استنباط فقهی و با در نظر داشتن تکالیف مترتب بر نکاح دائم برای زوجین، همچنین با عنایت به مفاسد فردی و اجتماعی حاصل از ازدواجی که فقط با هدف فرو نشاندن غریزه و بدون رعایت شرایط مطلوب منعقد می شود و نیز با تامل در مجموعه آیات قرآن کریم، نظریه عدم وجوب ازدواج در فرض ارتکاب یا ترس از ارتکاب معصیت، به عنوان دیدگاهی قابل دفاع ارائه شد.

کلیدواژه ها:

وجوب ازدواج ، فقه خانواده ، فقه فردی ، فقه اجتماعی