بازاندیشی تفسیرشناسی قتل های ناموسی در حقوق اسلامی با نگاهی به دفاع از دست دادن کنترل در حقوق کیفری انگلستان

قتل های ناموسی یکی از شدیدترین اشکال خشونت علیه زنان است که در بسیاری از جوامع از جمله جوامع اسلامی رخ می دهد و اغلب با مفاهیمی همچون «دفاع از ناموس» و «غیرت» توجیه می شود. انتساب واژگانی این دو مفهوم به ادبیات اسلامی، این پرسش را مطرح به وجود می آورد که آیا قتل های ناموسی به کشورهای اسلامی اختصاص دارد یا پدیده ای فراتر از مرزهای دینی و جغرافیایی است؟ پژوهش حاضر با اتخاذ روش توصیفی - تحلیلی و با رویکردی تطبیقی در مقایسه با حقوق انگلستان، ریشه های این معضل را نه در مبانی اسلام، بلکه در ساختارهای پدرسالارانه تاریخی، فرهنگی و اجتماعی جستجو می کند. بهره گیری از رویکرد تفسیرشناسی فقهی و حقوقی به ویژه در تحلیل جایگاه مواد ۳۰۲ قانون مجازات اسلامی و ۶۳۰ قانون مجازات اسلامی کتاب تعزیرات ایران، نشان می دهد که قانون گذار ماده ۶۳۰ کتاب تعزیرات را را بر اساس اقتباسی ناقص و تفسیری رایج از روایت سعد بن عباده تنظیم کرده است که در متن اصیل خود بر نفی خودسری، انحصار اجرای عدالت و لزوم اثبات سخت گیرانه زنا تاکید دارد. بنابراین نسخ یا بازنگری این مقررات، بازتفسیر پویای فقهی و جایگزینی معیارهای علمی - روان شناختی به جای پیش فرض های فرهنگی، برای تحقق عدالت کیفری انسان محور امری ضروری است.

کلیدواژه ها:

قتل های ناموسی ، پدرسالاری ، دفاع ازدست دادن کنترل ، غیرت ، ناموس