تحلیل محتوای کنشگری رسانه ای فعالان سیاسی ایران در اینستاگرام (موردمطالعه؛ جنگ ۱۲ روزه)

در سال های اخیر، اینستاگرام به یکی از بسترهای مهم کنشگری رسانه ای و بازنمایی سیاسی در بحران های جمعی تبدیل شده است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل محتوای کنشگری رسانه ای فعالان سیاسی ایران در اینستاگرام، به بررسی پست های منتشرشده در جریان جنگ ۱۲ روزه پرداخته است. سوال اصلی پژوهش آن است که فعالان سیاسی در این بازه زمانی، چه موضوعات، مضامین و شیوه های بیانی را در تولید و انتشار محتوای خود به کار گرفته اند. روش تحقیق، تحلیل محتوای کیفی است و نمونه آماری شامل ۵۵ پست اینستاگرامی فعالان سیاسی، ازجمله ریلز، استوری و لایو، بود که به صورت هدفمند انتخاب شدند. واحد تحلیل، محتوای تولیدشده در بازه زمانی جنگ ۱۲ روزه بود و داده ها با استفاده از کدگذاری باز و محوری تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که کنشگری رسانه ای فعالان سیاسی در اینستاگرام در پنج گزاره اصلی قابل طبقه بندی است: بیانات عاطفی انسانی با بیشترین فراوانی (۹/۳۰ درصد) و تمرکز بر همدردی با شهدا، موضع گیری های سیاسی _ نظامی (۵/۲۵ درصد) با محوریت محکومیت تجاوز، فراخوان های کنش گرایانه (۲/۱۸ درصد) مانند دعوت به تجمعات و لایوهای هماهنگی، بازنمایی قربانیان (۵/۱۴ درصد) با تاکید بر کودکان و زنان آسیب دیده و ویژگی های نمادی و سبکی (۹/۱۰ درصد) شامل روایت سازی زمانی از ۱۲ روز مقاومت. این الگو نشان می دهد که کنشگری رسانه ای فعالان سیاسی در اینستاگرام صرفا معطوف به انتقال پیام نبود، بلکه با ترکیب عاطفه، موضع گیری سیاسی، بسیج جمعی و نمادپردازی، به تولید معنا و بازنمایی هویت جمعی نیز منجر شد. بر این اساس، اینستاگرام در جریان جنگ ۱۲ روزه نه فقط بستری برای انتشار محتوا، بلکه فضایی برای شکل دهی به ادراک، همبستگی و کنش سیاسی بود. ازاین رو، تقویت سواد رسانه ای، توانمندسازی کنشگران دیجیتال و توسعه الگوهای تحلیلی دقیق تر برای بررسی رفتار سیاسی در شبکه های اجتماعی، ازجمله پیشنهادهای این پژوهش به شمار می آید

کلیدواژه ها:

اینستاگرام ، جنگ ۱۲روزه ، جنگ شناختی ، فعالان سیاسی ، کنشگری رسانه ای