<span lang="FA">بررسی عوامل موثر بر پرخاشگری کودکان و رویکردهای درمانی آن: مطالعه ای توصیفی اسنادی

پرخاشگری در دوران کودکی، به ویژه در سال های پیش از ورود به مدرسه، از جمله مسائل مهم روان شناختی و اجتماعی است که می تواند زمینه ساز مشکلات عاطفی، رفتاری و ارتباطی در مراحل بعدی رشد شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی عوامل موثر بر پرخاشگری کودکان و تبیین رویکردهای درمانی مرتبط با آن، با روش توصیفی و از نوع اسنادی انجام شد. داده های پژوهش از طریق مطالعه و تحلیل منابع علمی معتبر، شامل کتاب ها، مقالات و پژوهش های پیشین در حوزه روان شناسی کودک و متون مرتبط گردآوری شد. یافته ها نشان داد که پرخاشگری کودکان پدیده ای چندعاملی است و در شکل گیری و تداوم آن، مجموعه ای از عوامل خانوادگی، شناختی، محیطی و زیستی نقش دارند. در میان عوامل خانوادگی، سبک های فرزندپروری ناکارآمد، روابط نامناسب والد کودک و مشاهده الگوهای پرخاشگرانه در محیط خانه اهمیت بیشتری دارند. در سطح شناختی، برخی خطاهای پردازش اطلاعات، از جمله سوءگیری اسنادی خصمانه، در تشدید رفتارهای پرخاشگرانه موثرند. همچنین رسانه های گروهی، بازی های رایانه ای خشن، شرایط محیطی نامطلوب مانند آلودگی، صدا و ازدحام، و نیز زمینه های زیستی و ژنتیکی، از دیگر عوامل اثرگذار بر این رفتار به شمار می آیند. یافته ها همچنین نشان داد که برای کاهش و کنترل پرخاشگری کودکان، رویکردهای درمانی گوناگونی از جمله خانواده درمانی، رفتاردرمانی، آموزش مهارت های شناختی و حل مسئله، بازی درمانی و هنردرمانی قابل استفاده است. از منظر اسلامی نیز بر نقش الگودهی، آموزش مهارت های اجتماعی و ارتباطی، اصلاح سبک زندگی و بهره گیری از شیوه های شناختی، عاطفی و رفتاری در پیشگیری و کاهش پرخاشگری تاکید شده است. در مجموع، نتایج این پژوهش نشان می دهد که شناخت دقیق عوامل خطر و به کارگیری مداخلات به هنگام و چندبعدی، نقش مهمی در پیشگیری و درمان پرخاشگری کودکان دارد و این امر مستلزم توجه هم زمان خانواده، متخصصان و نهادهای تربیتی است.

کلیدواژه ها:

پرخاشگری کودکان ، عوامل موثر ، رویکردهای درمانی ، دیدگاه روان شناختی ، دیدگاه اسلامی