آسیب شناسی دلایل اصلی ترک حرفه دریانوردی توسط دریانوردان و تاثیر در نهادینه نمودن حکمرانی خوب دریایی

حمل ونقل دریایی وابستگی کامل به دریانوردان ماهر دارد، اما پدیده «ترک حرفه» زنجیره تامین نیروی کار را مختل کرده و مانعی برای نهادینه سازی حکمرانی خوب دریایی است. این پژوهش کیفی با رویکرد توصیفی‑تحلیلی به بررسی دلایل ترک حرفه و تاثیر رفع آن ها بر حکمرانی در نهادهای دولتی، خصوصی و حاکمیتی پرداخت. داده ها از طریق تحلیل اسناد، بررسی کنوانسیون های بین المللی (به ویژه کنوانسیون کار دریایی ۲۰۰۶)، قوانین ملی (از جمله قانون مدیریت خدمات کشوری) و مصاحبه با خبرگان گردآوری شد. مجموعا ۱۵ دلیل اصلی شناسایی گردید. در سطح بین المللی، این دلایل شامل سیاست گذاری داخلی کشتی بدون مشارکت دریانوردان، قوانین سخت گیرانه بدون توجه به شرایط انسانی و کاهش ناعادلانه خدمه است. در سطح ملی، سه دلیل ساختاری کلیدی به دست آمد: تسری قانون مدیریت خدمات کشوری به مشاغل دریایی بدون مطالعه اثرات آن، عدم شناسایی مشاغل دریایی به عنوان سخت و زیان آور، و نبود وزارت مستقل دریانوردی که به فقدان شفافیت و پاسخگویی می انجامد. ترک حرفه یک مسئله فردی نیست، بلکه نشانه سیستمی شکست حکمرانی در سطوح سیاست گذاری و اجراست. با توجه به تغییرات ساختار جمعیتی در ایران به سمت خانواده های کوچک تر و تک فرزندی، رفع این آسیب ها نقش کلیدی در کاهش بی انگیزگی و گرایش به ترک حرفه دارد. نهادینه سازی کامل کنوانسیون کار دریایی ۲۰۰۶، طبقه بندی مشاغل دریایی به عنوان سخت و زیان آور، استثنا شدن صریح دریانوردان از قانون مدیریت خدمات کشوری، و شناسایی هنجاری، ساختاری و رفتاری آنان در قوانین ملی، می تواند راه را برای استقرار حکمرانی خوب دریایی و توسعه تمدن دریایی در ایران هموار سازد. در غیر این صورت، تداوم وضع موجود شکاف نسلی در حرفه دریانوردی را تشدید کرده و امنیت و پایداری زنجیره حمل ونقل دریایی کشور را به مخاطره خواهد انداخت.

کلیدواژه ها:

ترک حرفه ، حکمرانی خوب دریایی ، دریانوردان ، کنوانسیون کار دریایی ۲۰۰۶ ، مشاغل سخت و زیان آور