استقلال و ضمانت اجرای آمبودزمان در مجالس ایران و انگلستان

آمبودزمان، نهادی است مستقل که نقش میانجی گر را میان شهروندان و قوای عمومی تاسیسی از سوی قانون اساسی و نهادها و موسسات عمومی غیردولتی دارد و از راه های غیرقضایی و نوین همچون ارائه گزارش به مجلس، ارائه گزارش به شخص درخواست کننده و ارائه گزارش به رسانه ها بر فعالیت های حکومت و تصمیمات اداری، نظارت دارد و به حل و فصل اختلافات میان اشخاص حقوق عمومی و خصوصی می پردازد تا بی عدالتی های ناشی از اعمال اداری را رفع کند. در اکثر نظام های حقوق، برخی از ویژگی های این نهاد مشترک است. این شباهت ها را در حقوق داخلی ایران پیرامون کمیسیون اصل ۹۰ قانون اساسی و ذیل مجلس شورای اسلامی که ظهور و بروز بیش تری دارد می توان یافت. مسائلی مانند صلاحیت عام در نظارت بر مقامات و سازمان های عمومی، فرایند غیرقضایی و استقلال از حیث کارکردی، تشکیلاتی، بخشی از این ویژگی ها هستند. در مقاله حاضر با روش توصیفی - تحلیلی با مطالعه تطبیقی به صورت مزجی و کاربردی تلاش شده است تا کمیسیون اصل ۹۰ را با عنایت به تمام جوانب، با نهاد آمبودزمان مدرن در مجلس عوام انگلستان مقایسه نمود. نتایج حاصل از این قرار است که نهاد آمبودزمان به عنوان یک نهاد نظارتی مستقل در پرتوی اصل حاکمیت قانون به شکایت مردم رسیدگی کرده و آن را به مقامات قضایی و اداری ذی صلاح بدهد و یا با ارائه طرح به مجلس اقدام به اصلاح قانون مربوطه و یا اصلاح رویه موجود نماید.

کلیدواژه ها:

آمبودزمان ، قانون اساسی ، کمسیون اصل نود(۹۰) ، مجلس ، نظارت