بررسی تطبیقی سازوکارهای رسیدگی به شکایات استخدامی در ایران و انگلستان

این پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از داده های کتابخانه ای و اسناد قانونی معتبر، نظام دادرسی در دادگاه های اختلافات اداری و استخدامی ایران و انگلستان را به صورت تطبیقی بررسی کرده و وجوه اشتراک و افتراق مبانی قانونی، ساختار تشکیلاتی و شیوه های رسیدگی این مراجع را تحلیل می کند. یافته ها نشان می دهد نظام روابط استخدامی ایران به دلیل پراکندگی قوانین و پیچیدگی ساختاری، با تعدد مراجع و ابهام در تشخیص مرجع صالح مواجه است؛ به گونه ای که رسیدگی به اختلافات استخدامی عمدتا بر عهده «دیوان عدالت اداری» و «هیات های تشخیص و حل اختلاف» موضوع قانون کار است. در مقابل، نظام حقوقی انگلستان از چارچوبی منسجم برخوردار بوده و دادگاه های استخدامی (Employment Tribunals) بر پایه قوانین مدونی مانند «قانون حقوق استخدامی» و «قانون برابری»، به دعاوی ناشی از اخراج غیرمنصفانه، نقض حقوق قراردادی و تبعیض های شغلی رسیدگی می کنند. این دادگاه ها با بهره گیری از سازوکارهایی مانند مصالحه اجباری پیش از دادرسی و جلسات مقدماتی، در کاهش حجم پرونده ها و تسریع رسیدگی موفق عمل کرده اند. مقایسه دو نظام نشان می دهد دادرسی استخدامی در انگلستان از شفافیت، سرعت و دسترسی پذیری بیشتری برخوردار است، در حالی که نظام ایران با چالش هایی مانند نبود قوانین یکپارچه، طولانی بودن رسیدگی و تعدد مراجع صالح روبه رو است. ازاین رو، پژوهش نتیجه می گیرد که ارتقای کارایی و عدالت در دعاوی استخدامی ایران مستلزم اصلاحات ساختاری، تصویب قوانین شفاف و جامع و بهره گیری از سازوکارهای جایگزین حل اختلاف است.

کلیدواژه ها:

انگلستان ، حقوق اداری ، دادگاه های استخدامی ، دیوان عدالت اداری ، مراجع حل اختلاف کار