طبقه بندی نوین راهکارهای غیرفعال جریان ساز هوای تازه در معماری تنفس پذیر با ارزیابی چندمعیاره در چهار اقلیم ایران

با افزایش توجه به کیفیت هوای داخلی و کاهش وابستگی به سامانه های مکانیکی، ضرورت بازتعریف راهکارهای غیرفعال جریان ساز هوای تازه در معماری پایدار بیش ازپیش آشکار شده است. بررسی پیشینه پژوهش نشان می دهد باوجود معرفی راهکارهای متعدد، همچنان فقدان یک طبقه بندی جامع کالبدی و عدم ارزیابی دقیق عملکرد این راهکارها در اقلیم های مختلف ایران، به عنوان یک خلا علمی و کاربردی جدی مطرح است. هدف این پژوهش، ارائه یک طبقه بندی نوین بر پایه منطق کالبدی - عملکردی و اولویت بندی راهکارهای غیرفعال در چهار اقلیم اصلی ایران است. پژوهش حاضر کاربردی و با رویکرد ترکیبی انجام شد. ابتدا با مرور نظام مند منابع، ۱۷ راهکار در چهار دسته سقف محور، دیوار محور، فضاهای میانی و کف محور طبقه بندی گردید. سپس با مشارکت ۶۳ خبره، ۸ معیار ارزیابی استخراج و با روش آنتروپی شانون وزن دهی شد. در ادامه، رتبه بندی راهکارها در چهار اقلیم ایران با روش TOPSIS انجام گرفت و الگوهای هم افزایی نیز بررسی شد. نتایج نشان داد که «کارایی تهویه» و «کیفیت هوای داخل» مهم ترین معیارهای تصمیم گیری هستند. همچنین، عملکرد راهکارها به طور معناداری به اقلیم وابسته است؛ به گونه ای که بازشوها و چیدمان داخلی در اقلیم های معتدل و مرطوب و گرم و مرطوب، بادگیر و حیاط مرکزی در اقلیم گرم و خشک، و پنجره، دیوار ترومپ و دودکش خورشیدی در اقلیم سرد و کوهستانی بیشترین کارایی را داشتند. یافته ها بیانگر آن است که تهویه غیرفعال موثر، حاصل انتخاب یک عنصر منفرد نیست، بلکه از ترکیب هوشمندانه عناصر و انطباق دقیق با بستر اقلیمی شکل می گیرد.

کلیدواژه ها:

معماری تنفس پذیر ، تهویه غیرفعال ، جریان هوا ، تصمیم گیری چندمعیاره ، اقلیم ایران