واکاوی ظرفیت ها و محدویت های بازی رایانه ای «تمدن» در آموزش تاریخ

پیشینه و اهداف: ظهور فناوری های نوین و بازی های رایانه ای، چشم انداز تازه ای در عرصه آموزش و یادگیری گشوده است، به ویژه آنکه فراگیران در مقاطع مختلف تحصیلی از مخاطبان اصلی این رسانه به شمار می روند. در حوزه آموزش تاریخ، بازی های رایانه ای استراتژیک می توانند محیطی تعاملی و شبیه سازی شده برای درک فرآیندهای تاریخی فراهم آورند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش و ظرفیت های آموزشی این بازی ها و به صورت موردی، تجزیه وتحلیل بازی استراتژیک «تمدن» در آموزش تاریخ انجام شده است. روش ها: این پژوهش با رویکردی توصیفی-تحلیلی و با چارچوبی کیفی انجام شده است. گردآوری داده ها از طریق مرور اسنادی و کتابخانه ای، تحلیل محتوای بازی تمدن با تمرکز بر سازوکارهای تصمیم گیری و بازنمایی رخدادهای تاریخی و تحلیل تطبیقی با اصول برنامه درسی تاریخ صورت گرفته است. یافته ها: یافته های پژوهش نشان می دهد که این بازی می تواند از طریق تقویت تفکر تاریخی، ایجاد درگیری شناختی و پیوند میان دانش نظری و تجربه، به بهبود درک تاریخی دانش آموزان کمک کند. با این حال، چالش هایی همچون بازنمایی گزینشی تاریخ و غلبه نگاه غرب محور، ضرورت تحلیل انتقادی و طراحی راهبردهای تربیتی مناسب را آشکار می سازد. نتیجه گیری: با وجود برخی محدودیت ها، بازی تمدن می تواند به عنوان ابزاری مکمل و انگیزاننده در کنار روش های سنتی، در فرایند یاددهی-یادگیری تاریخ مورد استفاده قرار گیرد. همچنین توسعه بازی های بومی با محوریت تاریخ و فرهنگ ایران برای نظام آموزشی کشور پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

آموزش تاریخ ، بازی تمدن ، بازی رایانه ای ، تفکر تاریخی ، یادگیری فعال