شناسایی پیشران های اثرگذار بر مدیریت پسماند شهری با رویکرد آینده پژوهی (مطالعه موردی: شهر اردبیل)

خطرات محیط زیست ناشی از سو مدیریت پسماندها به عنوان یکی از مشکلات اساسی مدیریت شهری کشور مطرح می باشد و این امر مدیران شهری را بر آن می دارد که با برنامه ریزی و دوراندیشی مسائل شهری را بررسی کنند. شهر اردبیل از این امر مستثنا نبوده و لازم است تا مدیریت پسماند این شهر ارتقا یابد. هدف این پژوهش آینده پژوهی از طریق شناسایی پیشران های کلیدی موثر بر ارتقای مدیریت پسماند شهری اردبیل می باشد. این پژوهش بر اساس روش های آینده پژوهی و با به کارگیری ترکیبی از مدل های کمی و کیفی انجام گرفت و با توجه به ماهیت آن از روش تحلیل ساختاری، نرم افزار میک مک و پیمایش دلفی بهره گرفتیم. در این راستا، پس از برگزاری جلسات متعدد با ۲۴ نفر از خبرگان، به عنوان جامعه آماری پژوهش، در مجموع ۵۴ متغیر انتخاب گردید. در ادامه، مولفه های موثر در چارچوب ماتریس اثر متقابل در نرم افزار میک مک موردبررسی قرار گرفت و ۱۵ عامل به عنوان عوامل اصلی و پیشران در مدیریت پسماند شهری اردبیل شناخته شدند. از بین این متغیرها، اعتماد اجتماعی، توسعه ارزش های اجتماعی مشارکتی، برنامه های آموزشی و فرهنگی، الگوی مصرف و مصرف گرایی، مکان یابی دفع زباله، نحوه دفع زباله، ابعاد نگرشی رفتاری و محیطی، طرح جامع مدیریت پسماند، موقعیت جغرافیایی، حفاظت منابع طبیعی زمین، اصلاح قوانین موجود، عملکرد خدماتی شهرداری ها، بافت و نظام سکونتگاهی، تولید ناخالص داخلی، دسترسی به زمین کافی برای دفن زباله دارای بیشترین تاثیرگذاری بوده اند. در صورت توجه مدیران شهری شهر اردبیل به این متغیرهای کلیدی می توان انتظار برنامه ریزی و توسعه شهر اردبیل در حوزه مدیریت پسماند شهری را داشت.

کلیدواژه ها:

پسماند شهری ، مدیریت پسماند ، شهر اردبیل ، آینده پژوهی ، میک مک