ورود
مقالات فارسیISIکنفرانسهاژورنالها

آینده پژوهی شهر ایرانی- اسلامی تبریز با استفاده از تحلیل ساختاری (MICMAC) و سناریونگاری

محل انتشار: مجله جغرافیا و آینده پژوهی منطقه ای، دوره: 4، شماره: 3
سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 19

فایل این مقاله در 21 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:
https://civilica.com/doc/2727454

شناسه ملی سند علمی:

JR_GRFS-4-3_004

تاریخ نمایه سازی: 17 مهر 1405

چکیده مقاله:

شهر تبریز به عنوان مهم ترین قطب سیاسی، اقتصادی و فرهنگی شمال غرب ایران، در سال های اخیر با چالش های فزاینده ای در حوزه مدیریت شهری و برنامه ریزی آینده محور مواجه شده است. در شرایطی که تحولات سریع اجتماعی، اقتصادی، فناورانه و زیست محیطی موجب افزایش عدم قطعیت ها در مسیر توسعه شهری می شود، بهره گیری از رویکرد آینده پژوهی می تواند زمینه شناسایی پیشران های اثرگذار و طراحی سناریوهای واقع بینانه برای هدایت آینده شهر را فراهم آورد. این پژوهش در چارچوب پارادایم پوزیتیویستی و با رویکرد کمی انجام شده و با ترکیب روش دلفی و تحلیل ساختاری متقاطع (MICMAC)، به شناسایی و تحلیل روابط میان عوامل موثر بر آینده شهر تبریز پرداخته است. بر اساس نظر خبرگان، ۱۷ متغیر کلیدی استخراج و در قالب ماتریس ۱۷×۱۷ مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج MICMAC نشان می دهد که ساختار سیستم شهری تبریز از پویایی و ناپایداری بالایی برخوردار است و شدت تعامل میان متغیرها قابل توجه می باشد. همچنین متغیرهای «حکمرانی شهری»، «الگوی توسعه شهری»، «اقتصاد شهری»، «نوآوری»، «فناوری های هوشمند (ICT)» و «اصول اسلامی» در ناحیه اثرگذاری و اثرپذیری بالا قرار گرفتند و به عنوان پیشران های راهبردی آینده تبریز شناسایی شدند. این پیشران ها بیشترین نقش را در تغییر وضعیت سیستم داشته و جهت گیری کلان سناریوهای آینده را تعیین می کنند. در ادامه، با استفاده از نرم افزار Scenario Wizard سه سناریوی قوی، ضعیف و باورکردنی تدوین گردید و سناریوی سازگار به عنوان سناریوی مطلوب انتخاب شد. نتایج سناریونگاری نشان می دهد که تحقق آینده ای پایدار و مطلوب برای تبریز در گرو تقویت حکمرانی کارآمد، توسعه زیرساخت های فناورانه، رشد اقتصاد شهری، ارتقای ظرفیت های نوآورانه و توجه هم زمان به ساختارهای اجتماعی و فرهنگی است. این یافته ها می تواند مبنای تدوین سیاست های آینده نگر و برنامه ریزی شهری کارآمد در راستای دستیابی به الگوی توسعه پایدار شهر تبریز قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

نویسندگان

هادی حکیمی

دانشیار گروه آموزشی برنامه ریزی شهری ، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز ، تبریز، ایران.

معصومه آدمی

دانشجوی دکتری گروه آموزشی برنامه ریزی شهری ، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز ، تبریز، ایران.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • Aghnaei Alanjagh, F., & Pirbabaei, M. T. (۲۰۲۶). Re-examining the ...
  • Ahlras, A. (۲۰۰۱). Iran (City – Tribes – Village). Collection ...
  • Arnstein, S. R. (۱۹۶۹). A ladder of citizen participation. Journal ...
  • Aslani, A.H. (۲۰۱۷). Evaluation of conformity with the Iranian-Islamic city ...
  • Atzori, L., Iera, A., & Morabito, G. (۲۰۱۰). The internet ...
  • Ayeshm, M. (۲۰۲۰). Investigation of macro trends’ effects on the ...
  • Ayeshm, M., Mirgholami, M., & Nejad-Ebrahimi, A. (۲۰۲۲). Foresight of ...
  • Batty, M., Axhausen, K. W., Giannotti, F., Pozdnoukhov, A., Bazzani, ...
  • Bayat, A. (۱۳۸۱). Dictionary of Terms (۱st ed., p.۱۲۳). Qom: ...
  • Beatley, T. (۲۰۱۱). Biophilic cities: Integrating nature into urban design ...
  • Bell, M. L., Davis, D. L., & Cifuentes, L. A. ...
  • Bell, W. (۲۰۰۳). Foundations of futures studies: Human science for ...
  • Comprehensive Studies of Tabriz City. (۲۰۱۶). Final report of comprehensive ...
  • Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism Organization. (۲۰۱۹). Tourism statistics of ...
  • Deputy of Transportation and Traffic, Tabriz Municipality. (۲۰۱۶). Report on ...
  • East Azerbaijan Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism Organization. (۲۰۱۸). Report ...
  • East Azerbaijan Governor’s Office. (۲۰۱۹). Tabriz: East Azerbaijan Governor’s Office. ...
  • East Azerbaijan Welfare Organization. (۲۰۱۹). Report on the status of ...
  • Environmental Protection Organization. (۲۰۲۰). Report on the environmental status of ...
  • Falamaki, M. M. (۱۹۹۱). Architecture and urban planning in Iran ...
  • Florida, R. (۲۰۰۲). The rise of the creative class. Basic ...
  • Frank, L. D., Engelke, P. O., & Schmid, T. L. ...
  • Fung, A. (۲۰۰۶). Varieties of participation in complex governance. Public ...
  • Gehl, J. (۲۰۱۱). Life between buildings: Using public space. Island ...
  • Ghaffari, H., Nejad Ebrahimi, A., & Mirgholami, M. (۲۰۲۴). Explaining ...
  • Ghalehteimouri, K. J., Shamsoddini, A., Bayramzadeh, N., & Mousavi, M. ...
  • Ghasemi, K., Hamzeh-Nejad, M., & Meshkini, A. (۲۰۱۹). Presentation of ...
  • Golkar, K. (۲۰۰۳). Public spaces and social life: Case study ...
  • Habibi, S.M. (۲۰۰۴). From Shar to Shahr. Tehran: University of ...
  • Haji-Ahmadi, A., Zolfagharzadeh, M.M., Esmaeili, M.R., & Khashaei, V. (۲۰۲۲). ...
  • Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC). (۲۰۱۴). Climate Change ۲۰۱۴: ...
  • Iran Statistical Center. (۲۰۱۶). National Population and Housing Census ۲۰۱۶: ...
  • Janet L. Abu-Lughod. (۲۰۰۹). International Journal of Middle East Studies ...
  • Javadi, Z. (۱۳۹۹). Explanation of components and criteria of urban ...
  • Jokilehto, J. (۲۰۰۷). A history of architectural conservation. Routledge. https://www.taylorfrancis.com/books/mono/۱۰.۴۳۲۴/۹۷۸۰۰۸۰۵۲۳۱۱۸/history-architectural-conservation-jukka-jokilehto?utm_source=chatgpt.co ...
  • Kazemi, H., & Mohammadi, J. (۲۰۲۳). Identification and analysis of ...
  • McKinsey Global Institute. (۲۰۱۱). Urban world: Mapping the economic power ...
  • Meshkini, A., Behnam, H., & Mohammadi, M. (۲۰۱۹). Qualitative meta-analysis ...
  • Ministry of Roads and Urban Development. (۲۰۱۱). Comprehensive plan of ...
  • Molaei, A. (۲۰۲۰). Realization of the Iranian-Islamic city. Strategic Management ...
  • Moser, S. C., & Dilling, L. (۲۰۰۷). Creating a climate ...
  • Mousavi, M., Jahangirzadeh, J., Bayramzadeh, N., & Omidvarfar, S. (۲۰۲۳). ...
  • Naqi Zadeh, (۲۰۰۸). Islamic city and architecture (Manifestations and Realities). ...
  • Nasr, T. (۲۰۱۷). Explanation of the components of the physical ...
  • Nasr, T., Jafarpour Ghalehteimouri, K., Khedmatzadeh, A., Najaf Mousavi, M., ...
  • National Intelligence Council. (۲۰۱۷). Global Trends: Paradox of Progress. https://www.dni.gov/files/documents/nic/GT-Full-Report.pdf?utm_source=chatgpt.co ...
  • Newman, P., & Kenworthy, J. (۱۹۹۹). Sustainability and cities: Overcoming ...
  • Ostrom, E. (۱۹۹۰). Governing the commons: The evolution of institutions ...
  • Pakzad P.( ۲۰۱۱). An intellectual history of urbanism, from "quantity" ...
  • Pierre, J., & Peters, B. G. (۲۰۰۰). Governance, politics and ...
  • Rabah Saoud. (۲۰۰۱), Introduction to the Islamic City. Foundation for ...
  • Rezaei, M. (۲۰۱۸). Islamic principles in urban development. Urban Planning ...
  • Rouhani, A., & Ajrlou, S. (۲۰۱۵). MICMAC software training. Tehran: ...
  • Rydin, Y. (۲۰۱۳). The future of planning: Beyond growth dependence. ...
  • Sadeghi, M., Hafez-Rezazadeh, M., & Kazemian, M. (۲۰۲۲). Foresight of ...
  • Sampson, R. J., Raudenbush, S. W., & Earls, F. (۱۹۹۷). ...
  • Shahvali, M., & Azizi, F. (۲۰۱۹). The role of local ...
  • Soltanzadeh, H. (۲۰۰۶). Continuity of historical identity in Iranian cities: ...
  • Statistical Center of Iran. (۲۰۱۶). Results of the general census ...
  • Su, M. (۲۰۱۶). Integrating traditional architectural elements into modern design: ...
  • Tabriz Municipality. (۲۰۱۵). Report on informal settlements in Tabriz. https://www.tabriz.ir ...
  • Taheri-Damaneh, M. (۲۰۱۵). Analysis of future images of Iranian society ...
  • UNESCO. (۲۰۱۰). Tabriz Historic Bazaar Complex. UNESCO World Heritage Centre. ...
  • UNESCO. (۲۰۱۳). Culture: Urban future. United Nations Educational, Scientific and ...
  • UN-Habitat. (۲۰۱۶). Urbanization and Development: Emerging Futures. World Cities Report ...
  • World Health Organization (WHO). (۲۰۱۶). Ambient air pollution: A global ...
  • Zali, N. (۲۰۰۹). Regional development foresight with a scenario-based planning ...
  • Zali, N., & Ajdari, M. (۲۰۱۶). Identification and structural analysis ...
    • نمایش کامل مراجع