ارزیابی مکانی فرسایش خاک با استفاده از مدل بازنگری شده جهانی فرسایش خاک (RUSLE) در سامانه Google Earth Engine

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 25

فایل این مقاله در 18 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_NAWEE-5-3_007

تاریخ نمایه سازی: 17 مهر 1405

چکیده مقاله:

هدف: فرسایش خاک یکی از مهم ترین چالش های زیست محیطی در مناطق خشک و نیمه خشک است که پایداری منابع آب و خاک را تهدید کرده و موجب افزایش رسوب گذاری در مخازن سدها می شود. هدف این پژوهش، برآورد کمی و پهنه بندی مکانی خطر فرسایش خاک در حوضه آبریز سد سیاهو، واقع در استان خراسان جنوبی در شرق ایران، می باشد.مواد و روش ها: در این مطالعه از مدل بازنگری شده جهانی فرسایش خاک (RUSLE) در بستر سامانه Google Earth Engine (GEE) استفاده شد. بهره گیری از این سامانه، امکان پردازش حجم بالای داده های ماهواره ای را بدون نیاز به توان محاسباتی محلی فراهم کرد. برای اجرای مدل، پنج عامل اصلی شامل فرسایندگی بارش (R)، فرسایش پذیری خاک (K)، عامل توپوگرافی (LS)، پوشش و کاربری اراضی (C) و عامل عملیات حفاظتی (P) تولید و تحلیل شدند. عامل R با استفاده از داده های ۲۰ ساله بارش CHIRPS محاسبه شد. عامل K از ترکیب نقشه های بافت خاک و اطلاعات زمین شناسی استخراج گردید. عامل LS با استفاده از مدل رقومی ارتفاعی SRTM با دقت ۳۰ متر محاسبه شد. عامل C بر اساس محصولات پوشش زمین ESA و داده های Sentinel استخراج شد و عامل P نیز بر مبنای طبقات شیب و الگوهای کاربری اراضی تعیین گردید.نتایج و بحث: نتایج نشان داد که ضریب فرسایش پذیری خاک (K) برابر با ۰/۰۲۹ (t·ha·h / ha·MJ·mm) بوده که بیانگر حساسیت نسبتا بالای خاک های منطقه به فرسایش آبی است. فرسایش خاک در سطح حوضه به طور یکنواخت توزیع نشده بود. بر اساس خروجی های مدل و معیارهای طبقه بندی سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری کشور، حدود ۶۵/۸ درصد از مساحت حوضه در کلاس فرسایش بسیار کم (۰ تا ۱۰ تن در هکتار در سال)، ۲۰ درصد در کلاس فرسایش کم تا متوسط (۱۰ تا ۴۰ تن در هکتار در سال) و نزدیک به ۱۴ درصد در کلاس های فرسایش زیاد تا بسیار زیاد (بیش از ۴۰ تن در هکتار در سال) قرار گرفتند. میانگین فرسایش سالانه خاک بین ۱۵ تا ۲۰ تن در هکتار در سال برآورد شد.نتیجه گیری: نتایج نشان داد که ترکیب سنجش از دور و مدل های هیدرولوژیکی در بستر GEE، ابزاری سریع، مقیاس پذیر و با دقت بالا برای شناسایی مناطق مستعد فرسایش فراهم می کند.

کلیدواژه ها:

مدل‎سازی فرسایش خاک ، معادله جهانی فرسایش خاک (RUSLE) ، Google Earth Engine ، حوضه آبخیز سد سیاهو ، مناطق خشک

نویسندگان

امید omid

شرکت آب منطقه ای خراسان جنوبی، شرکت مدیریت منابع آب، بیرجند، ایران.

الهام قوچانیان حقوردی

گروه علوم و مهندسی آب، پردیس کشاورزی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران و کارشناس بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان جنوبی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بیرجند، ایران.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • آبکار، ع.، سعیدیان، ح.، حاج سید علیخانی،ن (۱۴۰۲ ). بررسی ...
  • سارونه، ف.، خالدی درویشان، ع.، موسوی، و. (۱۴۰۳). بررسی تغییر ...
  • کمری یکدانگی، ف.، خالدی درویشان، ع.، و آقابیگی ، س ...
  • محسنی فر، ک.، حلفی، ع.، پناه پور،ا (۱۴۰۳). اثر فرسایش ...
  • Dutta, D. Das, S. Kundu, A., Taj, A., ۲۰۱۵. Soil ...
  • Ganasri, B. P., Ramesh, H., ۲۰۱۶. Assessment of soil erosion ...
  • Kamari-Yekdangi, F. Khalidi-Darvishan, A., Aqabigi Amin, S., ۲۰۲۴. Impact of ...
  • Lal, R., ۱۹۹۸. Soil erosion impact on agronomic productivity and ...
  • Mohammadi, Sh. Karimzadeh, H. R. & Alizadeh, M., ۲۰۱۸. Spatial ...
  • Renard, K. G. Foster, G. R. Weesies, G. A., Porter, ...
  • Roose, E., Sarrailh, J. M., ۱۹۹۰. Erodibility of some tropical ...
  • Saha, S., Mandal, D., ۲۰۲۲. Application of RUSLE and GIS ...
  • Talchabhadel, R. Prajapati, R. Aryal, A., Maharjan, M., ۲۰۲۰. Assessment ...
  • Uddin, K. Abdul Matin, M., Maharjan, S ., ۲۰۱۸. Assessment ...
  • Yusron, S., Eko, P., ۲۰۲۳. Soil erosion prediction and risk ...
  • نمایش کامل مراجع