دانش در محاصره تروریسم؛ واکاوی جنگ علمی علیه ایران

زمینه و هدف: در دهه های اخیر، تروریسم فراتر از تهدیدات نظامی کلاسیک، به طور مستقیم زیرساخت های علمی، آموزشی و پژوهشی ملت ها را هدف قرار داده است. مدارس، دانشگاه ها، پژوهشگاه ها و دانشمندان به عنوان ارکان تولید دانش و سرمایه انسانی، در جنگ های ترکیبی و شناختی مورد هجوم قرار گرفته اند. هدف از این مطالعه مروری، تحلیل ابعاد مختلف تروریسم علیه دانش و آموزش در چارچوب جنگ تحمیلی ۴۰ روزه (جنگ رمضان) علیه نظام جمهوری اسلامی ایران و بررسی پیامدهای روانی- اجتماعی آن است.روش ها: این مطالعه یک مرور روایتی مطالعات موجود است. جستجو در پایگاه های PubMed ،Scopus ،Web of Science و منابع منطقه ای تا ژوئن ۲۰۲۶ (خرداد ۱۴۰۵) انجام شد. کلیدواژه ها شامل تروریسم آموزشی، جنگ رمضان، امنیت آموزشی، جنگ شناختی، دانشمندان، دانشگاه ها، مدرسه شجره طیبه، مدیریت بحران، تاب آوری اجتماعی و سلامت روان در بحران ها بودند. مطالعات انتخاب شده شامل پژوهش ها و مطالعات مروری و پژوهشی مرتبط با  جنگ خصوصا جنگ رمضان بود. داده ها بر اساس نوع پیامد روانی، عوامل تشدیدکننده و محافظتی و پیامدهای بلندمدت استخراج شدند.یافته ها: هدف گیری مراکز آموزشی و پژوهشی علاوه بر خسارات انسانی، پیامدهای گسترده ای از جمله اختلالات روانی مزمن، کاهش سرمایه اجتماعی، مهاجرت نخبگان، تضعیف زیرساخت علمی و ایجاد شکاف در زنجیره تولید دانش را به دنبال دارد. مطالعات حوزه سلامت در بحران نشان داده است که مداخلات روانی کلاسیک در بحران های ناشی از بلایای طبیعی، پاسخگوی پیچیدگی های بحران های انسان ساخت و تروریستی مستمر نیست.نتیجه گیری: حفاظت از زیرساخت های علمی و آموزشی، بخشی جدایی ناپذیر از امنیت ملی محسوب می شود. توسعه آموزش مدیریت بحران، ارتقای تاب آوری اجتماعی- شناختی و حمایت همه جانبه از نخبگان می تواند نقش موثری در مقابله با این تهدیدات ایفا کند.

کلیدواژه ها:

تروریسم آموزشی ، جنگ رمضان ، جنگ شناختی ، تاب آوری اجتماعی ، سلامت روان در بحران