آسیب های ناشی از موشک و انفجار در جمعیت غیرنظامی: سازوکارها، الگوهای پیشگیرانه و بالینی

زمینه و هدف: آسیب های ناشی از انفجار در جمعیت غیرنظامی، از مهم ترین علل مرگ ومیر قابل پیشگیری، ناتوانی طولانی مدت و اختلال در عملکرد نظام سلامت هستند. این آسیب ها ممکن است در زمینه های مختلفی از جمله جنگ، حملات تروریستی، انفجارهای صنعتی، مواد منفجره دست ساز و حملات پهپادی رخ دهند.روش ها: این مطالعه یک مرور روایتی بر مطالعات مرتبط از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۶ است که با استفاده از کلیدواژه های"blast injury civilian"، "explosive trauma" و "missile injury" در پایگاه های PubMed ،Google Scholar  ،Scopus و Science Direct انجام شد. پس از غربالگری بر اساس معیارهای ورود و خروج، در نهایت ۵۳ مقاله کاملا مرتبط استخراج و به طور کامل بررسی شد.یافته ها: ویژگی اصلی این تروماها چندمکانیسمی بودن آن هاست؛ به گونه ای که موج انفجار، ترکش، جابه جایی بدن، سوختگی، له شدگی­ های اندام­ ها و آلودگی بافتی ممکن است به صورت هم زمان یا متوالی رخ دهند. در نتیجه، طیف آسیب ها از زخم های سطحی و پارگی پرده تمپان تا آسیب مغزی تروماتیک، خونریزی های وسیع، قطع عضو، آسیب های عروقی و آسیب احشای داخلی گسترده است. شواهد اخیر نشان می دهد که در غیرنظامیان، علاوه بر پیامدهای حاد جراحی و مراقبت ویژه، عوارض درازمدت مانند درد مزمن، اختلال شنوایی، ناتوانی عملکردی، دفورمیتی کرانیوفاسیال و اختلالات نوروپسیکیاتریک نیز بار قابل توجهی بر نظام سلامت تحمیل می کنند.نتیجه گیری: مدیریت این بیماران نیازمند رویکردی چندرشته ای شامل تریاژ سریع، تثبیت همودینامیک، تصویربرداری هدفمند، جراحی کنترل آسیب، ترمیم عروقی، بازسازی مرحله ای و توانبخشی طولانی مدت است. در سطح پیشگیری نیز کاهش استفاده از سلاح های انفجاری در مناطق پرجمعیت، تقویت آمادگی بیمارستانی و ارتقای آموزش عمومی و پناه گیری از مهم ترین راهبردها هستند.

کلیدواژه ها:

آسیب انفجاری ، موشک ، غیرنظامی ، پیشگیری