<span dir="RTL" lang="FA">تاملی درباره نهادها، کنشگران و شیوه حکمرانی آب در نظام حقوقی ایران و افغانستان

امروزه که مدیریت آب تابع ترتیبات سازمانی بسیار پیچیده و متنوعی در جهان است، بررسی عناصر ساختاری چون نهادها، کنشگران و شیوه حکمرانی به تحلیل و ارزیابی نظام مند حکمرانی آب کمک می نماید. با توجه به اینکه ویژگی های این عناصر اثر تعیین کننده ای بر عملکرد حکمرانی آب کشورها دارد، این تحقیق در پی بررسی چگونگی مولفه های فوق در نظام حکمرانی آب ایران و افغانستان است. در این راستا، در بحث نهادها که تعیین گر نحوه اداره منابع آب اند، نهادهای رسمی نقش و جایگاه برجسته ای در حکمرانی آب هر دو کشور دارند، هرچند در افغانستان نهادهای غیررسمی نیز در مدیریت آب های کشاورزی دارای فعالیت چشمگیری هستند. در بحث کنشگران، باتوجه به اضلاع مثلث کنشگران حکمرانی خوب آب (دولت، ملت و جامعه مدنی) کنشگران مدیریت آب ایران دولتی بوده، مردم و جامعه مدنی در این عرصه حضور نداشته و برای به صحنه کشیدن آنها تدبیری سنجیده نشده است؛ ازاین رو شیوه مدیریت آب نیز در ایران سلسله مراتبی بوده و تصامیم اصلی باتوجه به سیاست های دولت حاکم اخذ و توسط وزارت ها و ادارات مربوطه اجرا می گردد. اما در افغانستان باتوجه به سیاست ها و قوانین بیست ساله نظام جمهوری اسلامی و آنچه در عمل جریان داشته، به هدف تامین حکومت داری خوب آب، تمایل به مدیریت غیرمتمرکز با ترکیب شیوه شبکه و بازار به محوریت وزارت آب و انرژی، حوضه های دریایی و مشارکت مردم بوده است.

کلیدواژه ها:

نهادهای آب ، کنشگران آب ، شیوه های مدیریت آب ، ایران ، افغانستان.