<span lang="FA">تطبیق ماهیت «حق» در فقه اسلامی، حقوق خصوصی و حقوق عمومی

هنگامی که درمورد « حق» سخن گفته می شود، آیا این مفهوم در گفتمان حقوق موضوعه همان معنا را دارد که در گفتمان فقه اسلامی سخن می گوییم؟ آیا پارامترهای «حق» در دو گفتمان یکسان است؟ تفاوت گفتمانی «ماهیت حق» در حقوق موضوعه و فقه اسلامی چه آثاری به دنبال خواهد داشت؟ در فقه اسلامی، «حق» بیشتر به عنوان «امتیاز» مطرح می شود؛ امتیازی که ناشی از وضعیت حقوقی است و ازاین رو بیشتر صبغه ای نهادی می یابد. در مقابل، در حقوق موضوعه چنین نیست و حق بیشتر به صاحب حق و توانایی های او مربوط می شود. این مفهوم جدید از «حق» آثار و توالی به دنبال دارد. در این مقوله، اهمیت روزافزون «حق شخصی» کاملا بر مفهوم «حق» در حقوق موضوعه سیطره یافته است. اثر مهم این مفهوم اهمیت یافتن صاحب حق به جای موضوع حق است و همین امر موجب تمایز پارادایم «حق» در گفتمان حقوق موضوعه با پارادایم مشابه در گفتمان فقه اسلامی می شود. تفاوت پارادایمی و گفتمانی فوق آثار دیگری نیز بر جای می گذارند که نمود بارز آنها در قابلیت مطالبه و رابطه با تکلیف است.

کلیدواژه ها:

حق ، حقوق موضوعه ، فقه اسلامی ، حق شخصی ، امتیاز