مولفه های نگرشی و کنشی تعامل با یتیم در آموزه های اسلامی

چکیدهبا توجه به اهمیت موضوع یتیم در دین اسلام و آسیب های تربیتی ناشی از فقدان پدر در خانواده، دستیابی به مولفه های تربیتی کودکان یتیم در آموزه های اسلامی، به عنوان هدف این پژوهش انتخاب شد. روش این پژوهش از نوع تحلیلی-توصیفی، بر روی داده های متنی قرآن و روایات معصومین(ع)، با روش تحلیل محتوای جهتدار قیاسی- استقرایی، انجام شد. روش نمونه گیری از این متون به صورت هدفمند و با ملاک دارا بودن مفهوم یتیم و داشتن رویکرد تربیتی، بود. یافته های حاصل از تحلیل محتوای منابع اصیل اسلامی شامل آیات قرآن کریم و روایات معصومین(علیهم السلام)، در دو محور مولفه های نگرشی (۵ مفهوم، ۱۳ مقوله و ۳۵ زیرمقوله) و مولفه های کنشی (۲ ساحت عاطفی- اجتماعی، و رفتاری، در ۷ مقوله و ۲۵ زیرمقوله) طبقه بندی شد. مولفه های نگرشی شامل شناخت یتیم، محرکهای موثر در تعامل، اسباب تعامل مثبت، آثار تعامل و بایسته های تعامل و مولفه های کنشی نیز در ساحت عاطفی-اجتماعی، شامل محبت، ایجاد پیوند خانوادگی و احتراز از ستم عاطفی، در ساحت رفتاری شامل رسیدگی معیشتی، احسان، اکرام و احتراز از ستم رفتاری و در ساحت شناختی شامل رشددهی عقلی و احراز بلوغ اقتصادی است. ارائه این نوع از صورت بندی ناظر به نوع نگرش و کنش نشان می دهد که توجه به این مولفه ها می تواند مربیان را در تعامل با یتیم توانمندتر سازد .

کلیدواژه ها:

آموزه های اسلامی ، ایتام ، تربیت ، کودک بی سرپرست ، کودک یتیم