صنعت فولاد ایران بر سر دوراهی: اهداف تولید، جایگاه جهانی و بهای کربنی رشد تا ۲۰۳۵

زمینه پژوهش: صنعت فولاد ایران با تولید ۳۲ میلیون تن در سال ۲۰۲۵، دهمین تولیدکننده بزرگ جهان و نخستین تولیدکننده خاورمیانه است. بااین حال، شکاف میان اهداف رسمی تولید (۵۵ میلیون تن) و عملکرد واقعی و پیامدهای کربنی رشد آینده این صنعت، کم تر به صورت کمی و احتمالاتی سنجیده شده اند. هدف این پژوهش، ارزیابی سازگاری اهداف تولید با قیدهای اقلیمی تا سال ۲۰۳۵ و شناسایی مسیرهای بهینه کربن زدایی با توجه به نقطه شروع غیرمعمول و احیای مستقیم-محور صنعت فولاد ایران است.روش پژوهش: این مطالعه از رویکرد ترکیبی بهره می گیرد: توصیف عملکرد ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵ با داده های انجمن جهانی فولاد و ساخت سه سناریوی تولید (وضع موجود، هدف سیاستی مبتنی بر سند چشم انداز و خوش بینانه مبتنی بر رشد پنج درصدی برنامه هفتم توسعه) برای افق ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۵. انتشار دی اکسیدکربن تحت سه مسیر فناوری (ترکیب فعلی، احیای مستقیم گازی کامل و احیای مستقیم هیدروژنی) با استفاده از شبیه سازی مونت کارلو با ده هزار تکرار و با مرز سیستم دروازه کارخانه مدل سازی شد. همچنین بنچ مارک بین المللی با ۱۰ تولیدکننده بزرگ جهان انجام گرفت.یافته ها: تولید فولاد ایران با نرخ رشد مرکب ۳/۱ درصد به ۳۲ میلیون تن رسید. رسیدن به هدف ۵۵ میلیون تن به رشد سالانه ۱۱/۵ درصد نیاز دارد که چهار برابر نرخ مشاهده شده است. تحت سناریوی هدف سیاستی، ترکیب فناوری فعلی انتشار را تا ۲۰۳۵ به حدود ۸۲ میلیون تن (تقریبا دو برابر) می رساند. تکمیل گذار به احیای مستقیم گازی تنها ۱۴/۵ درصد کاهش ایجاد می کند، زیرا مزیت کم کربن آن پیش تر محقق شده است. در مقابل، احیای مستقیم هیدروژنی انتشار را ۸۰/۶ درصد کاهش داده و تنها مسیری است که با هدف های کاهشی سازگار با توافق پاریس (کاهش ۲۵ درصدی تا ۲۰۳۰) هم خوانی دارد.نتیجه گیری: اهداف تولیدی ایران تنها درصورتی با قیدهای اقلیمی سازگار می شوند که بر پایه رشد واقع بینانه سه تا پنج درصد تنظیم شوند. سرمایه گذاری زودهنگام در زیرساخت هیدروژن سبز، الگوبرداری از چالش های مشترک با هند به جای اروپا و جایگزینی بازه های احتمالاتی به جای ارقام قطعی در اسناد سیاستی، از مهم ترین دستاوردهای کاربردی این پژوهش برای تصمیم گیران است.

کلیدواژه ها:

فولاد سبز ، ایران ، شبیه سازی مونت کارلو ، انتشار دی اکسیدکربن ، تحلیل سناریو ، احیای مستقیم هیدروژنی ، کوره قوس الکتریکی