اولویت بندی شاخص های زنجیره تامین در پیوند تحول دیجیتال و پایداری: چارچوبی ترکیبی مبتنی بر روش های BWM–VIKOR

این پژوهش با هدف گردآوری، ارزیابی و اولویت بندی شاخص های تاثیرگذار بر مدیریت زنجیره تامین سبز مبتنی بر اینترنت اشیاء انجام شد. در گام نخست، پس از مرور ادبیات و شناسایی پیشران ها، چهارده شاخص کلیدی مرتبط با کاربردهای اینترنت اشیاء در زنجیره تامین سبز استخراج گردید. برای سنجش اهمیت نسبی هر شاخص، شش معیار ارزیابی تعریف شد و وزن دهی معیارها با استفاده از روش تصمیم گیری چندمعیاره بهترین–بدترین انجام گرفت تا میزان اهمیت هر شاخص در چارچوب معیارهای تعیین شده به صورت دقیق تعیین شود. در مرحله بعد، با بهره گیری از روش ویکور، شاخص ها بر اساس وزن های محاسبه شده اولویت بندی شدند تا ترتیب اثرگذاری آن ها بر تحقق اهداف زیست محیطی و کارایی زنجیره تامین مشخص گردد. نتایج نشان می دهد که طراحی محصولات و فرایندهای مبتنی بر اینترنت اشیاء با هدف کاهش مصرف انرژی و کاهش مصرف مواد اولیه به عنوان پراهمیت ترین شاخص شناخته شده است؛ این شاخص نقش محوری در کاهش اثرات زیست محیطی و بهینه سازی منابع در طول چرخه عمر محصول دارد. در مقابل، شاخصی که کمترین اهمیت را کسب کرد، کمک به برنامه ریزی استراتژیک برای انتخاب تامین کنندگان با استفاده از اینترنت اشیاء بود که نشان دهنده اولویت بالاتر اقدامات عملیاتی و طراحی محور نسبت به برخی کاربردهای استراتژیک در نمونه های مورد بررسی است. تحلیل نتایج همچنین کاربردهای عملیاتی و سیاست گذاری مرتبط با هر شاخص را تبیین می کند و راهکارهایی برای پیاده سازی فناوری های اینترنت اشیاء در سطوح طراحی، تولید، لجستیک و بازیافت ارائه می دهد. این مطالعه با ترکیب روش های وزنی و رتبه بندی، چارچوبی کاربردی برای مدیران و تصمیم گیران فراهم می آورد تا سرمایه گذاری ها و برنامه های تحول دیجیتال-زیستی را اولویت بندی کنند و گام های موثرتری در جهت پایداری زنجیره تامین بردارند.

کلیدواژه ها:

زنجیره تامین ، تحول دیجیتال ، پایداری ، اینترنت اشیا ، روش ویکور