تحلیل ساختار حاکمیتی و چالش های نظام لجستیک ایران: نقش آفرینی نهادها، بازیگران و سامانه ها

این مقاله با هدف تحلیل نظام لجستیک ایران و شناسایی موانع کلیدی آن، به بررسی ساختار حاکمیتی، بازیگران و سامانه های اطلاعاتی موثر بر این حوزه پرداخته است. روش تحقیق مبتنی بر مطالعه ی اسنادی و تحلیل میدانی است که در آن بیش از ۱۴۰ نهاد حکمرانی، ۱۴۲ شرکت با مالکیت های مختلف (خصوصی، دولتی، شبه دولتی) و ۸۰ سامانه ی نرم افزاری مرتبط مورد بررسی قرار گرفته اند. همچنین ۲۷ حلقه ی عملیاتی لجستیکی و نقش آفرینی نهادها در هر یک شناسایی شده است. یافته ها نشان می دهد که ساختار حاکمیتی پیچیده، پراکندگی و موازی کاری نهادها، عدم یکپارچگی سامانه های اطلاعاتی، و نبود هماهنگی بین اجزای نظام لجستیک، مهم ترین دلایل عملکرد ضعیف ایران در شاخص های جهانی لجستیک هستند. این چالش ها موجب شده اند که سهم هزینه های لجستیک در قیمت تمام شده کالاها در ایران به حدود ۳۰٪ برسد، در حالی که این رقم در اقتصادهای کارآ زیر ۶٪ است. نتیجه گیری مقاله بر ضرورت تدوین نظام یکپارچه لجستیکی، اصلاح ساختار حاکمیتی، توسعه زیرساخت های نرم افزاری و تقویت هماهنگی بین دستگاهی تاکید می کند. بهبود لجستیک نه تنها به کاهش هزینه های ملی می انجامد، بلکه می تواند به عنوان موتور محرکه ی رشد اقتصادی و تجاری ایران در منطقه عمل کند.

کلیدواژه ها:

لجستیک ، زنجیره تامین ، عملکرد لجستیک