ارزیابی سیاست های بهینه برای کاهش انتشار دی اکسید کربن در ناوگان خودروهای سبک ایران

بخش حمل ونقل سبک ایران به عنوان یکی از اصلی ترین منابع انتشار گازهای گلخانه ای، نقش مهمی در افزایش دی اکسیدکربن (CO₂) و تشدید تغییرات اقلیمی ایفا می کند. وابستگی شدید این بخش به سوخت های فسیلی، فناوری های قدیمی موتور و شدت بالای کربن شبکه برق، موجب شده است که روند انتشار در دهه های اخیر صعودی باشد. هدف این پژوهش، تحلیل مسیرهای بهینه کربن زدایی در ناوگان خودروهای سبک ایران تا افق ۲۰۵۰ است. برای این منظور، با استفاده از مدل سازی سری های زمانی (Auto-ARIMA) و شبیه سازی سناریوهای سیاستی در محیط GAMS، پنج سناریو از «تداوم روند موجود» تا «سیاست های خوش بینانه» طراحی و بررسی شد. نتایج نشان می دهد که در صورت تداوم وضعیت فعلی، تعداد خودروهای سبک کشور تا سال ۲۰۵۰ از ۵۰ میلیون دستگاه فراتر رفته و میزان انتشار CO₂ بیش از دو برابر خواهد شد. در مقابل، در سناریوی خوش بینانه که شامل افزایش سهم خودروهای برقی و هیبریدی به ۲۰ درصد، بهبود ۳۰ درصدی بهره وری خودروهای احتراقی و کاهش شدت کربن شبکه برق از ۰٫۶۰ به ۰٫۴۰ کیلوگرم CO₂ بر کیلووات ساعت است، انتشار کل ناوگان تا بیش از ۳۰ درصد کاهش می یابد. یافته ها تاکید می کنند که تحقق اهداف کربن زدایی مستلزم سیاست های جامع شامل توسعه فناوری های پاک، اصلاح ساختار تولید برق، نوسازی ناوگان و طراحی نظام انگیزشی اقتصادی برای کاربران است. این نتایج می تواند مبنایی برای سیاست گذاری های ملی در جهت تحقق حمل ونقل پایدار و کم کربن در ایران فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

کربن زدایی ، خودروهای برقی ، شبکه برق ، سناریوهای سیاستی ، حمل ونقل سبک