ارکان بزه خیانت دلال در حقوق ایران با تاکید بر مواد ۳۴۹ قانون تجارت و ۵۶ لایحه تجارت ۱۴۰۳

بزه خیانت دلال، به عنوان یکی از جرایم خاص در روابط تجاری، در ماده ۳۴۹ قانون تجارت و ماده ۵۶ لایحه تجارت ۱۴۰۳ پیش بینی شده است؛ اما به رغم اهمیت این بزه در تضمین روابط واسطه ای تجاری، هنوز حدود دقیق ارکان آن و میزان کارآمدی سیاست کیفری موجود، محل ابهام و اختلاف نظر است. مسئله اصلی این پژوهش، تبیین دقیق ارکان این بزه و ارزیابی کارآمدی جرم انگاری موجود در پرتو تحولات اخیر حقوق تجارت ایران با روش توصیفی-تحلیلی است. یافته های پژوهش نشان می دهد که جرم خیانت دلال واجد ماهیتی مستقل از خیانت درامانت عام بوده و بر امانت حرفه ای استوار است که از رابطه قراردادی و عرفی میان دلال و آمر ناشی می شود. همچنین نتایج حاکی از آن است که هرچند لایحه تجارت ۱۴۰۳ در حوزه اصلاح نوع واکنش کیفری گامی مثبت برداشته؛ اما همچنان در شمول منافع غیرنقدی، مسئولیت طرف دیگر معامله و درجه بندی مجازات با لحاظ زیان وارده با خلاهایی مواجه است. در پایان، پیشنهادهایی برای اصلاح مقررات و جهت گیری پژوهش های آتی ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

خیانت دلال ، حمایت کیفری ، خیانت درامانت عام ، ماده ۳۴۹ قانون تجارت ، لایحه تجارت ۱۴۰۳