امنیت انرژی هند در گذار ژئوپلیتیکی نظام انرژی جهانی: فرصت ها و چالش های راهبردی

گذار ژئوپلیتیکی نظام انرژی جهانی، با تشدید رقابت قدرت های بزرگ، بی ثباتی بازارهای انرژی، تحولات ژئوپلیتیکی مناطق تولیدکننده و شتاب گیری گذار انرژی، معادلات امنیت انرژی دولت ها را دستخوش تغییر کرده است. هند به عنوان یکی از اقتصادهای بزرگ و رو به رشد جهان، به دلیل افزایش تقاضای انرژی و وابستگی قابل توجه به واردات نفت، گاز و زغال سنگ، در برابر این تحولات با فرصت ها و چالش های راهبردی هم زمان مواجه است. پرسش اصلی پژوهش این است که «گذار ژئوپلیتیکی نظام انرژی جهانی چه تاثیری بر امنیت انرژی هند دارد؟». فرضیه پژوهش بر این مبنا استوار است که «این گذار، ضمن فراهم کردن فرصت هایی برای تنوع بخشی به منابع و شرکای انرژی و افزایش قدرت چانه زنی هند، آسیب پذیری های ژئوپلیتیکی و ژئواکونومیکی جدیدی نیز ایجاد کرده است». پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و روش توصیفی- تحلیلی و با استفاده از مطالعات کتابخانه ای و اینترنتی انجام شده است. یافته ها نشان می دهد رقابت آمریکا و چین، روابط انرژی با روسیه، وابستگی به خاورمیانه و آسیب پذیری مسیرهای انتقال، امنیت انرژی هند را تحت تاثیر قرار داده اند. در نتیجه، تنوع بخشی، دیپلماسی انرژی و توسعه انرژی های پاک، ارکان تاب آوری راهبردی هند هستند.

کلیدواژه ها:

راهبردهای انرژی محور هند ، امنیت انرژی ، ژئوپلیتیکی نظام انرژی جهانی ، چند هم سویی انرژی ، تاب آوری انرژی