گفتمان مقاومت در اندیشه سیاسی آیت الله خامنه ای و نقش آن در بازتولید انسجام اجتماعی در بستر جنگ رمضان

در کشاکش تقابل جبهه استکبار با جوامع اسلامی در جریان «جنگ رمضان»، خطر تضعیف انسجام اجتماعی به یکی از چالش های راهبردی تبدیل شده است؛ از این رو تبیین علمی سازوکارهای صیانت از وحدت ملی در برابر فشارهای خارجی ضرورتی اساسی دارد. پژوهش حاضر با هدف واکاوی نقش گفتمان مقاومت در اندیشه سیاسی حضرت آیت الله خامنه ای، درصدد پاسخ به این پرسش است که گفتمان مذکور چه نقشی در انسجام بخشی به بدنه جامعه در مواجهه با جبهه آمریکا و اسرائیل ایفا می کند؟ فرضیه پژوهش بر این پایه استوار است که گفتمان مقاومت از طریق تقویت ابعاد هویتی، افزایش سرمایه اجتماعی و ارتقای تاب آوری جمعی، مانع از انفعال جامعه در برابر فشارهای خارجی می شود. این مطالعه با روش توصیفی تحلیلی و در چارچوب نظری تحلیل گفتمان لاکلائو و موفه سامان یافته و داده های آن با بهره گیری از منابع کتابخانه ای، اسناد پژوهشی و بیانات رهبر شهید انقلاب گردآوری شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد گفتمان مقاومت با مفصل بندی مفاهیمی نظیر استقلال طلبی، خودباوری، عزت ملی، ایستادگی و استکبارستیزی، توانسته است نوعی همبستگی فعال اجتماعی در شرایط بحران ایجاد کند. نوآوری مقاله در تبیین گفتمان مقاومت به مثابه «چارچوب معنایی تولیدکننده انسجام اجتماعی» است که تهدیدات خارجی را به بستری برای همگرایی ملی تبدیل می کند. نتایج تحقیق نشان می دهد این گفتمان با تقویت هویت جمعی و بازتعریف تهدید در قالب مقاومت فعال، نقش موثری در حفظ پایداری اجتماعی و جلوگیری از فروپاشی پیوندهای اجتماعی ایفا می کند.

کلیدواژه ها:

استکبارستیزی ، انسجام اجتماعی ، تاب آوری اجتماعی ، جنگ رمضان ، عزت ملی ، گفتمان مقاومت