سازوکارهای تبدیل سرمایه قبیله ای به سرمایه مقاومتی در جنبش انصارالله یمن و نقش آن در بازدارندگی منطقه ای جمهوری اسلامی ایران

مقاله با پیوند دو سطح تحلیل «نظام قبیله ای یمن» و «بازدارندگی شبکه ای ایران» در پی پاسخ به این پرسش است که انصارالله با چه سازوکارهایی سرمایه اجتماعی قبیله ای را به سرمایه مقاومتی تبدیل کرده و این سرمایه چگونه به اعتبار و پایداری بازدارندگی شبکه ای جمهوری اسلامی ایران در غرب آسیا کمک کرده است. از ۱۴۷ کد باز، ۱۱ مضمون سازمان دهنده و چهار مضمون فراگیر استخراج شد: ادغام تباری از راه پیوندهای خویشاوندی برنامه ریزی شده، بازتعریف هنجاری عرف قبیله ای در قالب تکلیف مقاومتی، بازمهندسی اقتدار محلی از طریق نظام مشرفین، و اقتصاد اخلاقی وفاداری. وجه تمایز انصارالله از رقبا نه در حجم منابع مادی، بلکه در درون زایی نسبت به ساختار قبیله ای است. این درون زایی سه کارکرد بازدارنده تولید کرده: تضمین دوام حلقه در برابر فشار، کاهش هزینه پشتیبانی برای ایران، و افزایش اعتبار تهدید در محاسبات رقبا. بر پایه دسته بندی نقش ها در شبکه همسو با ایران، انصارالله در طیف «بازدارنده» جای می گیرد و پایداری این نقش به کیفیت سرمایه اجتماعی پشتیبان آن وابسته است. تبدیل سرمایه قبیله ای به سرمایه مقاومتی فرایندی چهارلایه و تدریجی است که ساختار سنتی را حفظ، بازتعریف و از درون تهی می کند. این فرایند، اعتبار حلقه جنوبی شبکه بازدارندگی منطقه ای را تامین کرده؛ زیرا وفاداری برآمده از تعلق، برخلاف وفاداری خریداری شده، در برابر فشار فرو نمی پاشد و همین دوام، تهدید را در چشم رقیب باورپذیر می سازد.

کلیدواژه ها:

انصارالله یمن ، سرمایه اجتماعی ، ساختار قبیله ای ، بسیج منابع ، بازدارندگی شبکه ای