<span lang="FA">تعیین ضریب شکل تنه صنوبر کبوده <span dir="RTL" lang="FA">(Populus alba L.<span dir="RTL" lang="FA">)<span lang="FA"> در استان چهارمحال و بختیاری به روش غیرمخرب

مقدمه: برآورد موجودی حجمی صنوبرکاری ها اهمیت زیادی در شناخت وضعیت موجود و مدیریت پایدار این منابع به منظور برنامه ریزی تولید و بهبود تصمیم گیری های مدیریتی برای توسعه زراعت چوب دارد. ضریب شکل تنه یکی از مهم ترین مشخصه های تعیین حجم دقیق درختان است. هدف این پژوهش تعیین ضریب شکل واقعی تنه برای گونه صنوبر کبوده (Populus alba L.) در استان چهارمحال و بختیاری و مقایسه آن با ضریب شکل های طبیعی و مصنوعی است. مواد و روش ها: برای اجرای این تحقیق، ابتدا با عملیات میدانی، توده های عمده صنوبرکاری در استان چهارمحال و بختیاری شناسایی شدند. سپس در ۱۰ توده مختلف صنوبرکاری با گونه صنوبر کبوده در مجموع ۶۷ اصله درخت به روش نمونه برداری طبقه ای– تصادفی (Stratified random sampling) براساس طبقات قطری درختان انتخاب شدند. پس از انتخاب درختان نمونه، قطر برابرسینه و ارتفاع کل آنها اندازه گیری و از محل بن تنه هر درخت نمونه، محل قطعات دومتری و قطر در ۱/۰ ارتفاع و میانه ارتفاع درخت با استفاده از دستگاه لیزری لایکا مدل D۸۱۰ مشخص و سپس قطر آن ارتفاع با استفاده از همین دستگاه به صورت سرپا و بدون قطع درخت اندازه گیری شد. در مرحله بعد، حجم کل واقعی تنه هر درخت از مجموع حجم بینه های ۲ متری با استفاده از رابطه اسمالیان به دست آمد تا در محاسبه انواع ضریب شکل تنه استفاده شود. برای بررسی وجود تفاوت معنی دار بین ضریب شکل واقعی تنه با دو ضریب شکل دیگر (طبیعی و مصنوعی) از آزمون t جفتی استفاده شد.یافته ها: نتایج نشان داد که ضریب شکل های واقعی، طبیعی و مصنوعی تنه صنوبر کبوده در این استان به ترتیب ۴۴/۰، ۴۷/۰ و ۳۹/۰ است. همچنین نتایج آزمون t جفتی نشان داد که تفاوت معنی داری در سطح اطمینان ۹۹ درصد بین ضریب شکل های مصنوعی و طبیعی با واقعی وجود دارد. براساس ضریب قدکشیدگی محاسبه شده، صنوبرکاری های بررسی شده در همه طبقات قطری حالت ناپایدار داشتند.نتیجه گیری: از یافته های این پژوهش می توان نتیجه گیری کرد که ضریب شکل های طبیعی و مصنوعی نمی توانند جایگزین ضریب شکل واقعی برای گونه صنوبرکبوده در این استان باشند. یافته های این پژوهش می تواند اطلاعات مبنایی باارزشی برای استفاده در تعیین حجم دقیق سرپا و قابل فروش هر پایه صنوبر، برنامه ریزی ها و تصمیم گیری های مدیریتی در زمینه توسعه زراعت چوب و توسعه صنایع مرتبط در استان چهارمحال و بختیاری باشد.

کلیدواژه ها:

زراعت چوب ، ضریب شکل ، ضریب قدکشیدگی ، طبقات قطری