راهبرد های لازم برای حمایت اقتصادی از بناهای تاریخی- فرهنگی از طریق سازوکار های بیمه ای

بناهای تاریخی به عنوان میراث فرهنگی و هویتی هر ملت، نقش حیاتی در انتقال ارزش های تمدنی به نسل های آینده دارند، اما به دلیل آسیب پذیری در برابر بلایای طبیعی و عوامل انسانی، همواره در معرض تهدید هستند. باوجود تصویب قانون حمایت از مرمت و احیای بافت های تاریخی-فرهنگی مصوب ۱۳۹۸، ماده ۱۷ این قانون مبنی‎بر بیمه بناهای تاریخی ثبت شده در فهرست آثار ملی، پس از ۵ سال به طور کامل اجرایی نشده است. بررسی ها نشان می دهد ۱۴۶۵۹ بنای تاریخی مشمول این قانون هستند که مالکیت ۷۴ درصد آن ها خصوصی و ۲۶ درصد دولتی یا وقفی است. بااین حال، بیمه کردن این بناها با چالش های متعددی از جمله دشواری در ارزش گذاری مالی و معنوی آثار، آسیب پذیری بالا در برابر زلزله و سیل، نبود زیرساخت های نظارتی، تحریم های بین المللی و ضعف مالی موسسات بیمه داخلی روبه رو است. همچنین، فقدان استانداردهای مشخص برای محاسبه حق بیمه و نبود شرکت های تخصصی بیمه آثار تاریخی، اجرایی سازی این موضوع را پیچیده کرده است. برای رفع این موانع، پیشنهاد می شود ماده ۱۷ قانون حمایت از مرمت و احیای بافت های تاریخی-فرهنگی مصوب ۱۳۹۸ به گونه ای اصلاح شود که وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی مکلف به درج میزان آسیب پذیری طبیعی و محیطی و قدمت بناهای تاریخی سامانه موضوع جزء (۱) بند (پ) ماده ۸۳ قانون برنامه هفتم پیشرفت با همکاری سازمان ثبت اسناد کشور شود. همچنین پیشنهاد می شود در اصلاح ماده مذکور، بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران مکلف شود که  قیمت پایه بیمه را صرفا بر اساس هزینه های تخمینی مرمت و احیا تعیین کند. علاوه‎براین نرخ بیمه زلزله مبتنی بر نوع سازه و مصالح به کاررفته در بنا، متراژ و مساحت بنا، ارزش لوازم و اثاثیه موجود در محوطه بنا، هزینه بازسازی هر مترمربع از بنا در اثر تخریب به واسطه زلزله، و میزان خطرپذیری و در معرض زلزله قرارداشتن بنا تعیین شود.

کلیدواژه ها:

Historic–Cultural Buildings ، Insurance ، Financial Valuation ، Cultural Heritage ، بناهای تاریخی-فرهنگی ، بیمه ، میراث فرهنگی ، ارزش گذاری مالی